Öneri No
Öneri Özeti
İlgili Kurum/Kuruluşlar
 
Sürdürülebilir internet için alternatif haberleşme altyapı yatırımları
Elektronik haberleşmenin ve internetin doğal afetler ve olağanüstü haller nedeniyle aksaması riskine karşı haberleşmenin kesintisiz bir biçimde sağlanması ve kamu hizmetlerinin sürdürülebilirliğin temin edilmesine yönelik alternatif haberleşme alt yapılarının kurulması, özellikle karasal şebekelerin tamamlayıcısı kablosuz (mobil ve uydu) sistemlerine yatırım yapılması gerekmektedir.
 
İletişim altyapı hizmetlerinde bürokrasinin ve mali güçlüklerin azaltılması
Bilişim sektörünün gelişimi ve bilgi toplumuna dönüşme hedef ve stratejilerinin gerçekleştirilmesini ve sayısal uçurumun giderilmesini teminen, hem sabit fiber altyapının hem de mobil altyapının kurulmasında işletmecilerin karşılaştığı idari ve mali güçlüklerin giderilmesi, bürokrasinin minimize edilmesi, işletmecilerin kamu mülkiyetindeki arazilerden, doğalgaz, petrol, elektrik ve enerji nakil hatlarından, karayolu, demiryolu ağlarından ve bunların haberleşme atıl altyapı ve kapasitelerinden uygun koşullarla istifadesinin sağlanmasının gerekli olduğu değerlendirilmektedir.
 
Bilişim sektörünün sağlıklı gelişimi için yaptırımlarda orantılık
Mevzuatta öngörülen idari yaptırımların mümkün olduğunca; işlenen fiil ve elde edilen menfaatle orantılı ve kademeli olarak belirlenmesi, ihlalin niteliğine uygun olarak ilk ihlalde uyarının tercih edilmesi sektörün sağlıklı gelişimi açısından büyük önem arz etmektedir.
 
Yerli yazılımın ve internette Türkçe içeriğin nicelik ve niteliğinin artırılmasının teşvik edilmesi
Bilişim sektörüne özgü yerli yazılımlarla internetteki yerli ve Türkçe içeriğin nicelik ve niteliğinin artırılmasını teminen;
a. Yerli yazılım ve Türkçe içerik üretilmesine ilişkin yatırımların öncelikle desteklenmesi, araştırma geliştirme faaliyetlerine ilişkin teşviklerde yazılım sektörünün spesifik özelliklerinin de dikkate alınması,
b. İlgili eğitim kurumlarında, veritabanı uzmanı, yazılım uzmanı, ağ teknolojileri uzmanı, bilgi güvenliği uzmanı, web tasarım ve programlama uzmanı gibi sektörel ihtiyaçlara yönelik uluslararası düzeyde uzmanlar yetiştirilmesinin ve bu uzmanlara bilgi teknolojileri proje yönetimi eğitimleri de verilmesinin hedeflenmesi, yükseköğrenim kurumlarında müfredatın bu hedefe uygun olarak gözden geçirilmesi ve gereken bölümlerin açılması,
c. Fen-Edebiyat Fakülteleri başta olmak üzere, ilgili yükseköğrenim kurumlarında isteğe bağlı veya zorunlu olarak okutulan yazılım derslerinin saatlerinin artırılması,
d. Yükseköğrenim kurumlarının bilişimle ilgili bölümleri dışında kalan bölümlerinde okuyan öğrencilerin veya anılan bölümlerden mezun olanların, tercihe bağlı olarak bilişim dersleri alabilmelerinin ve bu sayede ikinci diploma ile mezun olabilmelerinin sağlanması,
e. Meslek ve teknik liselerdeki bilişimle ilgili bölümlerin kalite ve niteliklerinin artırılması,
f. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu tarafından ortaokul ve lise öğrencilerine yönelik açılan açık kaynak kodlu yazılım ve kripto kurslarının artırılması, Savunma Sanayi Müsteşarlığı tarafından bilişim teknolojileri ve ileri teknoloji savunma sistemleri ile ilgili alanlarda kursların açılması,
g. Kamu internet sitelerine ilişkin ortak standartların, kamu kurumlarının ve yetkililerinin internet ortamında ve sosyal medyadaki yerinin belirlenmesi ve buna göre kamu kurumlarının kamuya açıklanabilecek bilgilerini internet siteleri ve sosyal medya üzerinden kullanıcılarla paylaşmalarının sağlanması
önerilmektedir.
 
Toplum genelinde bilişim okuryazarlığının artırılması
Toplumun bilişim okuryazarlık düzeyinin artırılabilmesi amacıyla, kullanıcı dostu uygulamalar ile pozitif içerik desteklenmeli, ortaöğretim seviyesinde, medya okuryazarlığı dersinin içeriği, bilişim teknolojileri ve internetin bilinçli, güvenli ve etkin kullanımıyla zenginleştirilmeli ya da müfredatta seçmeli olarak bilinçli, güvenli ve etkin internet kullanımı dersine de yer verilmeli, seçmeli dersler arasında bulunan bilişim sistemleri ve yazılım dersi, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu’nun belirlediği bilişim okuryazarlığı temel beceri ve kriterleri dikkate alınarak zorunlu hale getirilmelidir.
 
Toplum genelinde bilişim okuryazarlığının artırılması (devam)
Bilişim okuryazarlık eğitimleri ebeveynler ve öğretmenler başta olmak üzere toplumun her kesiminde yaygınlaştırılmalı; okullarda, sivil toplum kuruluşlarında ve internet kafelerde çocuklara ve ailelere bu konuda eğitimler verilmeli, bu eğitimlerde özellikle çocukların sakıncalı içeriklerden uzak tutulabilmesi amacıyla ebeveynler bilinçlendirilmelidir.
 
Bilinçli, güvenli ve etkin internet kullanımı için ebeveyn eğitimi
Ebeveynlerin internetin bilinçli, güvenli ve etkin kullanımı konusunda bilinçlendirilmesi amacıyla Milli Eğitim Bakanlığınca düzenlenen 7-19 yaş aile eğitim programlarının ilgili bakanlıklar, kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşları işbirliği içerisinde yaygınlaştırılması sağlanmalıdır.
 
Kamu internet erişim merkezleri, bilgi evleri ve teknoloji köyleri
Okul, halk eğitim merkezi, mesleki eğitim merkezi, öğretmenevi, kışla ve benzeri yerlerdeki kamu internet erişim merkezlerinin etkin kullanılması yönünde hukuki, idari ve teknik tedbirlerin alınması ve bu yönde bir uygulama modelinin geliştirilmesi ile bilgi evleri ve teknoloji köylerinin kurulması önerilmektedir.
 
Ar-Ge faaliyetlerinin teşviki
Araştırma geliştirme faaliyetlerine merkezi yönetim bütçesinden ve özel sektör tarafından ayrılan mali kaynakların artırılması, Ar-Ge harcamalarının kötüye kullanımına engel olacak ve etkinliğini denetleyecek uluslararası iyi uygulamalar dikkate alınarak gerekli mekanizmaların tesis edilmesi ve bu faaliyetlerde yükseköğrenim kuruluşları ile sanayi kuruluşları arasında etkin bir işbirliğinin sağlanmasına yönelik mekanizmaların tesis edilmesi önerilmektedir.
 
Kamu idarelerinde bilişim yönetişim mekanizmaları
Kamu idarelerinde genel kabul görmüş bilgi yönetimi ve uygun bilgi mimarisi modellerinin uygulanması, en uygun bilişim stratejilerinin araştırılması, tasarlanması ve uygulanmasını sağlayacak bilişim yönetişimi (COBIT benzeri) mekanizmaları oluşturulmalıdır.
 
Kamuda proje yönetim ilkelerine uygun bilişim projeleri
Kamu idarelerinde proje yönetim kültürünün yerleştirilmesi için bilişim projelerinin, proje yönetim ilkelerine uygun olarak geliştirilmesi yasal olarak zorunlu hale getirilmelidir.
 
Bilişimde ulusal standartların oluşturulması ve kamuda bahse konu standartların uygulanmasına ilişkin süreç tasarımı
Yazılım geliştirme, bilişim hizmet yönetimi ve bilgi güvenliği gibi alanlarda mümkün olduğunca ulusal standartların hazırlanması değerlendirilmeli ya da uluslararası kabul görmüş standartların (COBIT, SPICE, ITIL ve ISO 27001 gibi) kamu bilişim projelerinde ve bilişim yönetiminde uygulanması sağlanmalı; bahse konu standartlara ilişkin sertifikasyon ve denetim mekanizmaları tesis edilmelidir.
 
Sertifikalı bilişim personeli ve uygun ücret rejimi
Bilişimle ilgili birimlerde sadece uluslararası geçerliliği olan sertifikalara veya geliştirilecek ulusal sertifikalara sahip personelin istihdam edilmesi ve bunlara sertifika seviyelerine bağlı ücret rejiminin uygulanması önerilmektedir.
 
Kamu bilgi ve tecrübe paylaşıma ağı
Kamu ortak süreçleri için personeli arasında bilgi ve tecrübe paylaşım havuzu oluşturulmalıdır.
 
Kamu personelinin bilişim okuryazarlığının asgari standartlarının belirlenmesi ve takibi
Personelin bilişim okuryazarlığı seviyesinin tanımlanacak standartlarına uygun olarak, düzenli hizmet içi eğitim programları yoluyla artırılması, kariyer meslek memurlarında ve günlük işlerinde bilişim teknolojilerini kullanan personelde bilişim okuryazarlığı sertifikasına sahip olma şartının aranması ve bu sertifikanın geçerliliğinin belirli aralıklarla takip edilmesi önerilmektedir.
 
Kamu bilişim sistemlerinin iç ve dış denetimi
Bilişim sistemlerine yönelik iç denetim ve dış denetim (Sayıştay denetimi) standartları belirlenmeli, Sayıştay’ın bilişim denetimine ilişkin yetkinlikleri artırılmalı ve kamu bilişim sistemleri düzenli olarak bağımsız dış denetime tabi tutulmalıdır.
 
Kamu bilişim personelinin bilgi ve tecrübe paylaşım ağı
Kamu kurumlarının bilişim birimleri arasındaki iletişim ve işbirliği güçlendirilmeli, kurumlar arası bir iletişim ağı ile bilişim birimleri, kurumsal bilişim çözümleri hakkında projeler ile bireysel ve kurumsal tecrübelerini paylaşabilmelidirler.
 
Bilişim sektörüne yatırımın teşviki ve serbest piyasa koşullarının oluşturulması
Bilişim sektörüne yatırım yapan ve bu sektörde faaliyet gösteren işletmelere pazar alanlarının oluşturulması, pazarda etkin ve sürdürülebilir rekabetin, hukuki güven ve istikrarın sağlanması, gerektiğinde bilişim teknolojisi ürün ve hizmetlerine ilişkin yatırımlara yönelik kredi olanaklarının artırılması ve belirli bir miktar alım garantisi verilmesi tavsiye edilmektedir.
 
Bilişim sektörünün gelişimi için kamu kurumları, yükseköğrenim kurumları, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör işbirlikleri
Bilişim sektöründe üretimi, nitelikli iş gücünü ve istihdamı arttırmaya yönelik olarak yükseköğrenim kurumlarıyla sanayi kuruluşları arasında işbirlikleri sağlanmalı, kamu kurumları, yükseköğrenim kurumları, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör tarafından eğitim ve sertifika programları düzenlenmelidir.
 
Kamuda bilişim uzmanları veri tabanı oluşturulması
Kamu kurumlarının bilişim projelerinde, başka kurumların bilişim uzmanı personelinden de istifade edebilmesi için, personelin muvafakatıyla başka kurumların bilişim projelerinde görevlendirilebilmesi ve bu amaçla kamu kurumlarının bilişim uzmanlarını içeren ortak bir insan kaynakları veri tabanı oluşturulmasının sağlanması önerilmektedir.
 
Uluslararası bilişim firmalarının vergilendirilmesi
İnternet üzerinden yurt dışı kaynaklı olarak Facebook ve Twitter gibi sosyal paylaşım, YouTube gibi video paylaşım ve Google gibi arama motoru hizmeti sunan firmaların Türkiye’deki faaliyetleri nedeniyle elde ettiği gelirlerin vergilendirilebilmesini ve bunlarla IP adreslerinin paylaşımı ve kişilik haklarının korunmasını teminen içeriğin çıkarılması gibi konularda işbirliğinin sağlanmasını teminen, bunların Türkiye’de yetkili temsilcilik ve irtibat bürolarının oluşturulmasının sağlanması ve bu amaçla uluslararası girişimlerde bulunulması önem arz etmektedir.
 
Oyun tabanlı eğitim
Birçok ülkenin en çok önem verdiği konulardan biri olan “Oyun Tabanlı Eğitim” yaklaşımı doğrultusunda uluslararası iyi uygulamalar da incelenerek yöntemler geliştirilmelidir. Böylece çocuklarımıza; stratejik düşünme, takım çalışması, analitik zekâ, özgüven, liderlik ve problem çözme gibi yetenekler kazandırılabilecektir.
 
İnternet kafelerin kalitesinin yükseltilmesi ve sosyal-eğitsel merkezler olarak istifade edilmesi
İnternet toplu kullanım sağlayıcıların (internet kafelerin) toplumun bilgisayar ve internet kültürünü destekleyici birer sosyal ve eğitsel merkezler olarak değerlendirilmesini teminen;
a. İnternet kafelerin yurt genelinde mesleki örgütlenmesinin sağlanması,
b. İnternet kafe için gereken fiziki koşullar, internet kafe işletenlerde aranan eğitim şartı ve diğer niteliklerin, hizmet sunum ve kalite standartlarının, mesleki ve etik kuralların belirlenmesi ve tüm bunların internet kafe işletilebilmesi için yurt genelinde aranan kriterler olarak tanımlanması,
c. İnternet kafelerin denetim standartlarının ve denetçilerin niteliklerinin belirlenmesi, yükümlülüklerine uygun olarak faaliyet gösterip göstermediklerinin yapılan denetimlerle düzenli olarak takibi ve belirlenen yükümlülüklere aykırılık halinde eylemin ağırlığına göre, idari para cezaları başta olmak üzere gereken tedbir ve müeyyidelerin kademelendirilerek uygulanması, uygulanan yaptırımlar da dâhil olmak üzere denetim rapor ve sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılması ve aynı zamanda internet kafelerde kullanıcıların görebileceği şekilde panolara asılması,
d. Meslek örgütleri ve ilgili kurumlar tarafından, internet kafe işletenlere yönelik mesleki ve hizmet içi eğitimlerin düzenlenmesi, katılımlarının takibi ve katılımcıların belgelendirilmesi,
e. İnternet kafelerin fiziki ve teknik imkânlarından, eğitim kurumlarınca eğitim amaçlı olarak yararlanılabilmesinin sağlanması,
f. İnternet kafelerde elektronik spor turnuvalarının düzenlenmesinin, bu turnuvalara ortam sağlayabilecek internet kafeler ve turnuvalara ilişkin standartlar ile uygulama usul ve esaslarının meslek örgütleri tarafından belirlenmesinin sağlanması,
g. İnternet kafelerin bilgisayar ve internet kültürünü destekleyici birer sosyal ve eğitsel merkezlere dönüştürülmesine ve niteliklerinin artırılmasına yönelik projelerinin başta Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı olmak üzere ilgili kurumlar tarafından desteklemesinin sağlanması
önerilmektedir.
 
İnternette sosyal ve psikolojik mağduriyetlerle karşılaşanların korunması ve rehabilitasyonu
Siber zorbalık, akran istismarı, çocuk pornografisi, cinsel istismar gibi suçlar ve internette kişilik haklarına saldırılarla mücadeleye ve bu suç ve eylemlerden zarar görenleri korumaya yönelik hukuki altyapının güçlendirilmesi, bu suçlardan zarar gören çocukların rehabilite edilmesinde çocuk izleme merkezlerinden yararlanılması ve bu merkezlerin mağdurlara internet üzerinden destek verebilmesinin sağlanması önerilmektedir.
 
İnternet içeriklerinde akıllı işaretleme mekanizması
İnternet içerikleri başta olmak üzere, video ve filmlerin uluslararası derecelendirme ve yaş sınıflandırılması ölçüt ve kurallarına uygun olarak televizyon yayınlarında olduğu gibi akıllı işaretleme yoluyla sınıflandırılmasına ilişkin usul ve esaslar ile aykırılık halinde uygulanacak tedbir ve müeyyidelerin tespiti ile bir an önce uygulanmaya başlanmalı, uygulamanın etkin bir şekilde takibi sağlanmalı ve uygulanan yaptırımlar da dâhil olmak üzere sonuçları kamuoyuyla paylaşılmalı; konuya ilişkin ölçüt ve kurallarla uygulamanın sonuçlarına ilişkin bilgilendirme, tanıtım ve reklamlarda geleneksel basın yayın organlarının yanında yeni medyadan (internet, sosyal medya, mobil teknolojiler, IP TV, dijital yayınlar gibi) etkin bir şekilde yararlanılmalıdır.
 
Sorgulayan, esnek ve sitemli düşünebilen bireyler yetiştirme hedefine sahip eğitim sistemi
Bilgisayarda ve ansiklopedide var olan verileri tekrar eden bireyler yerine, gerektiğinde bunları değerlendirebilen, akıllarını kullanarak kendilerine yeni bir yol açabilen, hayal gücü ve özgüveni yüksek, sorunu hızla fark edip, çözüm ve yeni çıkış yolları bulabilen, esnek düşünebilen bireyler yetiştirilmesi hedeflenmelidir. Eğitim sistemi, bahse konu hedefe hizmet etmelidir.
 
Öğrencilerin sosyal hayatına ilişkin imkânların artırılması
Bilişim teknolojileri ve internetin olası risklerinin en aza indirebilmesini teminen, öğrencilerin aile ve arkadaşlarıyla vakit geçirebileceği, eğlenebileceği ve aynı zamanda eğitimlerine de katkıda bulunacak eğitici, eğlendirici öğretim materyallerinin geliştirilmesi sağlanmalıdır.
 
Bilgisayar destekli eğitim imkânlarının artırılması (uzaktan eğitim, telekonferans, açık ders vs.)
Bilişim teknolojileri ürünlerinden eğitim ve iş amaçlı olarak azami oranda faydalanılması ve bu amaçla;
a. Uzaktan eğitim faaliyetlerinin yaygınlaştırılması, kamu kurumlarınca hizmet içi eğitim faaliyetlerinde uygun olduğu ölçüde uzaktan eğitim modelinin kullanılması,
b. İş hayatında telekonferans yönteminin aktif şekilde kullanması,
c. Önlisans, lisans, yüksek lisans ve doktora programlarında uzaktan eğitim imkânının artırılması,
d. Açık lise ve açık öğretim kapsamındaki derslerin bilgisayar destekli eğitim ile güçlendirilmesi,
e. Hayat boyu öğrenmenin gereği olarak yükseköğrenim kurumlarında okutulan ders içeriklerinin internet vasıtasıyla ve açık ders yöntemiyle ilgililere açılması
önerilmektedir.
 
Tüm paydaşların işbirliği ile BİT ürünlerinin sağlık etkileri üzerinde araştırmalar yapılması ve doğru bilgi paylaşım kanallarının oluşturulması
Sağlık Bakanlığı, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, yükseköğrenim kurumları ve sivil toplum kuruluşları tarafından işbirliği içerisinde internet ve bilişim teknolojisi ürünlerinin kullanımının toplum ve birey sağlığı üzerindeki etkileri ile elektromanyetik alanların sağlık üzerine etkileri konularında periyodik olarak araştırmalar ve çalışmalar yapılması, bunların sonuçları hakkında kamuoyunun bilgilendirilmesi, bu alanda yapılanların paylaşıldığı bir bilgi havuzu ve bilgi akışının sağlanacağı bir mekanizmanın oluşturulması önerilmektedir.
 
Tele-tıp, e-sağlık ve sağlık bilgi sistemlerinde entegre sistem tasarımı
Sağlık Bakanlığınca tele tıp, e-sağlık uygulama ve olanaklarının geliştirilmesi, bilişim teknolojileri ürünlerinin kullanımının mevcut tüm alt birim ve kurumlarını da içerecek şekilde entegre sistem tasarımlarıyla artırılması önerilmektedir.
 
Kamu idarelerinin kurumsal internet sitelerinin iyileştirilmesi
Kamunun vatandaşa hizmet sunumunda önemli bir araç olan kurumsal internet siteleri, kurumsal amaç ve hedefler çerçevesinde, sunulan hizmetlerin etkinliğini artıracak ve iş sürekliliğini temin edecek şekilde iyileştirilmeli ve bahse konu sitelerin tasarımında, içerik sunumunda ve genel olarak yönetiminde ulusal ve uluslararası iyi uygulama örnekleri ve standartlar referans alınmalıdır. Ayrıca, kamu internet sitelerinin birden fazla yabancı dilde sunulmasının teşvik edilmesi önerilmekte ve kamu internet sitelerinin ilgili dillerin kurallarına uygunluğu açısından sürekli denetlenmesi ülke itibarı açısından kritik öneme sahiptir.
 
İnternet medyasının diğer internet uygulama ve ortamlarından ayrıştırılması, tescil, paylaşım, değerlendirme, izleme ve yaptırım mekanizmalarının tesisi
İnternet medyasını, bloglar ve diğer sosyal medya ortamlarından ayırıp sınıflandırabilecek ve tescil edecek güvenilir bir mekanizmanın tesis edilmesi; bu yapının değerlendirme, izleme, kontrol, önerme ve yaptırım gibi yetkilerle donatılması, kullanıcılardan gelen şikâyetleri değerlendirebilmesi ve bu yapı vasıtasıyla internet medyasının bilgi, beceri ve deneyimlerini paylaşması sağlanmalıdır.
 
İnternet yayıncılığında teknolojik altyapının iyileştirilmesi
İnternet yayıncılığının sağladığı yaygın ve anlık iletişim, düşük maliyetli iletişim, interaktif yayın imkânı gibi avantajlardan en iyi şekilde yararlanabilmek amacıyla dünyadaki iyi uygulama örneklerinin teknolojik altyapılarının örnek alınması tavsiye edilmektedir.