Öneri No
Öneri Özeti
İlgili Kurum/Kuruluşlar
 
Stratejik sektör olarak bilişim
Bilişim sektörü, stratejik önem ve önceliğe sahip bir alan olarak değerlendirilmeli, bilişim teknoloji ve imkânları ülke yönetiminde etkin bir şekilde kullanılmalı, özellikle yazılım sektörü başta olmak üzere, bu alandaki tüm yatırım ve yeni teknolojiler, araştırma geliştirme faaliyetleri (tek kişilik araştırma geliştirme faaliyetleri dâhil) ve istihdam desteklenmeli, gerektiğinde vergisel avantaj ve kolaylıklar sağlanmalı, yerli ve yabancı tüm yatırımcıların yatırım kararlarını olumsuz yönde etkileyebilecek ve yeni yatırımların önünde engel teşkil edebilecek hukuki ve fiili koşullar ortadan kaldırılmalıdır.
 
Bulut bilişim ve barındırma hizmetlerinin gelişimi için gerekli ortamın oluşturulması ve ulusal politika belirlenmesi
Bulut bilişim ve barındırma hizmetlerinin gelişimi ve fırsatlarından ulusal düzeyde azami olarak istifade edilebilmesi için; hizmet alıcıların ve sağlayıcıların sorumluluklarının netleştirilmesi, kişisel verilerin gizliliğinin korunmasına ilişkin düzenlemelerin yapılması, genişband internet bağlantı kapasitesinin ve kalitesinin arttırılması, hizmet kalitesi seviyesinin belirginleştirilmesi, ulusal düzeyde bulut bilişim politika ve stratejilerinin oluşturulması aciliyet arz etmektedir.
 
Sürdürülebilir internet için alternatif haberleşme altyapı yatırımları
Elektronik haberleşmenin ve internetin doğal afetler ve olağanüstü haller nedeniyle aksaması riskine karşı haberleşmenin kesintisiz bir biçimde sağlanması ve kamu hizmetlerinin sürdürülebilirliğin temin edilmesine yönelik alternatif haberleşme alt yapılarının kurulması, özellikle karasal şebekelerin tamamlayıcısı kablosuz (mobil ve uydu) sistemlerine yatırım yapılması gerekmektedir.
 
Müşterek altyapı yatırımları ve kullanımı
İşletmeciler tarafından, mükerrer altyapı yatırımları yerine mevcut altyapı yatırımlarının geliştirilmesi ve ihtiyaç bulunan yerlere ulaşılmasını teminen, elektronik haberleşme ve yayıncılık tesis ve alt yapılarının, işletmeciler tarafından müştereken kurulması ve mevcut tesislerin paylaşılmasının sağlanması önerilmektedir.
 
Donanım ithalatında asgari kalite standartlarının belirlenmesi
Donanım ithalatında, asgari kalite şartlarını taşıma ve mümkün olduğunca donanımın tüm işletim sistemlerine uyumluluğu şartı aranmalıdır.
 
IPv6’ya geçiş planı
İnternet adresleme yapısı olarak kullanılan 32 bitlik IPv4'ün yetersiz kalması nedeniyle, 128 bitlik adres yapısı olan IPv6’ya geçiş için altyapı çalışmalarının bir an tamamlanması ve bu alanda karşılaşılması muhtemel sıkıntılar karşısında ulusal düzeyde proaktif davranılması ve uluslararası adil paylaşım imkânlarının en etkili şekilde değerlendirmesi büyük önem arz etmektedir. Bu çerçevede, konuya ilişkin Başbakanlık Genelgesiyle öngörülen geçiş planına kamu idarelerince uyulması; ancak bu amacı gerçekleştirmek adına gereksiz harcamalar yapılmamasına dikkat edilmesi önerilmektedir. İlave olarak, merkezi bir idare tarafından tüm kamu idarelerinin IPv6’ya uyum düzeyine ilişkin boşluk analizi çalışması yapılmalı, raporlanmalı ve geçiş planının sonuçları takip edilmelidir.
 
İnternete ve bilgiye erişimin kolaylaştırılması
Başta öğrencilerin toplu olarak yaşadıkları yerler olmak üzere, zaman içerisinde tüm hanelere, belirlenecek standart, kalite, hız ve kapasitede internet erişimin sağlanması ve toplumun bilgiye erişiminin kolaylaştırılması önerilmektedir.
 
Bilişim sektörüne yatırımın teşviki ve serbest piyasa koşullarının oluşturulması
Bilişim sektörüne yatırım yapan ve bu sektörde faaliyet gösteren işletmelere pazar alanlarının oluşturulması, pazarda etkin ve sürdürülebilir rekabetin, hukuki güven ve istikrarın sağlanması, gerektiğinde bilişim teknolojisi ürün ve hizmetlerine ilişkin yatırımlara yönelik kredi olanaklarının artırılması ve belirli bir miktar alım garantisi verilmesi tavsiye edilmektedir.
 
Bilişim Meslek Birliğinin kurulması ve ulusal meslek standartlarının oluşturulması
Bilişim işgücüne yönelik meslek birliğinin kurulması ve bu birlik tarafından sertifikasyona dayalı kariyer sistemi ile uluslararası genel kabul görmüş standartlara uygun olarak ulusal meslek standartlarının oluşturulması sağlanmalıdır.
 
Benzer hizmetleri sunan işletmeciler için benzer mali yükümlülükler
Aynı ya da benzer hizmetleri sunan işletmecilere uygulanan tüm vergi ve benzeri mali yükümlülüklerin mümkün olduğunca birbirine yaklaştırılması ve nihayetinde eşitlenmesi önerilmektedir.
 
Özel iletişim vergisinde farklı vergi oranlarının eşitlenmesi ve ilk tesis özel iletişim vergisinin kaldırılması
Özel iletişim vergisinde mobil ve sabit ayrımının kaldırılması, uygulanan farklı vergi oranlarının eşitlenmesi ve ilk tesis özel iletişim vergisinin kaldırılması önerilmektedir.
 
Özel iletişim vergisinde indirim ve nihayetinde kaldırılması
Özel iletişim vergisinde kademeli olarak indirime gidilmesi ve nihayetinde özel iletişim vergisinin tamamen kaldırılması önerilmektedir.
 
İnternet hizmetlerinde mali yükümlülük çeşitliliğinin azaltılması
İnternet hizmetlerine uygulanan mali yükümlülük çeşitliliğinin azaltılması gerekmektedir.
 
Haberleşme vergisinin kaldırılması ya da sektördeki tüm işletmelere uygulanması
Sadece bir işletmenin yükümlü olduğu haberleşme vergisinin, ya tamamen kaldırılması ya da aynı veya benzeri hizmeti sunan işletmecileri de kapsar şekilde genişletilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.
 
Bilişim sektörüne özel mali yükümlülüklerin haberleşme hizmetleriyle sınırlı tutulması
Yerli içeriğin yaygınlaştırılmasını teminen, işletmecilerin özel iletişim vergisi, idari ücret ve evrensel hizmet gibi mali yükümlülüklerinin elektronik haberleşme hizmetlerinden elde ettikleri gelirleriyle sınırlandırılması; içerik, ürün satışı, e-ticaret, mobil ödeme ve katma değerli servis gelirlerinin ise söz konusu mali yükümlülüklerin ve idari para cezalarının matrahına dâhil edilmemesi önerilmektedir.
 
Know-how üretimi için teşvik
Kayıt dışını önlemek açısından; know-how üretime konu olan bilişim teknolojileri ürünlerinde katma değer vergisi istisnası veya indirimi yapılmalı, yerli üretime konu olan parçalarda fiziki değer ve işlevsel değere göre katma değer vergisi indirimine gidilmeli, ayrıca henüz yerli üretimi olmayan ürünler için de vergisel teşvikler sağlanmalıdır.
 
İnternet yoluyla işlenen suçlara ilişkin caydırıcılığı artıracak tedbirler ve yaptırımlar
İnternet üzerinden işlenen suçlarda verilecek cezaların ağırlaştırılması, kişilik haklarının korunmasına yönelik tedbirlerin artırılması ve konusu suç teşkil eden ve/veya kişilik haklarına saldırı teşkil eden içeriğe karşı caydırıcılığın sağlanmasını teminen, içerik sağlayıcının bağlantı sağladığı başkasına ait içerikten de sorumluluğuna gidilmesi yönünde düzenleme yapılması önerilmektedir.
 
Site yerine içerik engelleme ve cevap hakkı mekanizması
İnternet sitelerine erişimin tamamen engellenmesi yerine, yalnızca konusu suç teşkil eden ve/veya kişilik haklarına saldırı teşkil eden içeriğin yayından çıkarılması sağlanmalı ve cevap hakkının etkin bir şekilde kullanılmasını sağlayacak düzenlemeler yapılmalıdır.
 
İnternetin güvenli, bilinçli ve etkin kullanımı için tüm paydaşların işbirliği içinde çalışması
İnternetin güvenli, bilinçli, etkin ve doğru kullanımı konusunda özellikle sivil toplum kuruluşlarının özendirilmesi ve desteklenmesi, konu ile ilgili olarak başta Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ve Diyanet İşleri Başkanlığı olmak üzere, tüm kamu kurumları, özel sektör ve sivil toplum paydaşlarının işbirliği içerisinde çalışmalarda bulunulması, projeler üretilmesi, kamu bilinçlendirme merkezleri kurulması, eğitimler ve seminerler düzenlenmesi önerilmektedir.
 
Hücresel baz istasyonlarının mevzuata uygun olarak kurulması ve etkin denetimi
Toplumun haberleşme ihtiyacının karşılanması ve bu amaçla işletmecilerin kapsama alanına ilişkin taahhütlerinin yerine getirilmesi amacı ile kurulması zorunlu bulunan hücresel baz istasyonlarının yer seçimlerinin Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu düzenlemelerine uygun olarak yapılması, anaokulları, kreşler, okullar, çocuk oyun alanları, hastaneler ve huzurevleri yakınındakiler başta olmak üzere, tüm baz istasyonlarının denetim ve ölçümlerinin de düzenli ve sıkça yapılması önerilmektedir.
 
Mobil elektronik haberleşme cihazlarının SAR değerine ilişkin etkin takip mekanizması
Mobil elektronik haberleşme cihazlarının piyasaya arzında SAR değerlerinin ürünün ambalajı üzerinde yazılmasının zorunlu hale getirilmesi, piyasa gözetim ve denetiminde bu hususa da dikkat edilmesi, piyasa gözetimi ve denetimi sonucunda belirlenen SAR değerlerine uygun olmayan cihazlar hakkında piyasaya arzın yasaklanması ve toplatılması müeyyidelerinin uygulanması önerilmektedir.
 
BİT ürünlerinin sağlığa uygunluğuna dair kullanım kılavuzu ve ambalaj bilgisi
Bilişim teknoloji ürünlerinin sağlık açısından uygunluğuna ilişkin bilgilerin ürün ambalajında ve kullanım kılavuzlarında yer alması sağlanmalıdır.
 
Tüm paydaşların işbirliği ile BİT ürünlerinin sağlık etkileri üzerinde araştırmalar yapılması ve doğru bilgi paylaşım kanallarının oluşturulması
Sağlık Bakanlığı, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, yükseköğrenim kurumları ve sivil toplum kuruluşları tarafından işbirliği içerisinde internet ve bilişim teknolojisi ürünlerinin kullanımının toplum ve birey sağlığı üzerindeki etkileri ile elektromanyetik alanların sağlık üzerine etkileri konularında periyodik olarak araştırmalar ve çalışmalar yapılması, bunların sonuçları hakkında kamuoyunun bilgilendirilmesi, bu alanda yapılanların paylaşıldığı bir bilgi havuzu ve bilgi akışının sağlanacağı bir mekanizmanın oluşturulması önerilmektedir.
 
Ulusal siber güvenlik ve bilgi güvenliği stratejilerinin oluşturulması
Acilen ulusal siber güvenlik ve ulusal bilgi güvenliği stratejileri ve eylem planları oluşturulmalıdır.
 
Ulusal siber güvenlik stratejisinin oluşturulması ve çalışmaların stratejiye uygunluğunun Siber Güvenlik Kurulunca denetlenmesi
Ulusal Siber Güvenlik Çalışmalarının Yürütülmesi, Yönetilmesi ve Koordinasyonuna İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulan Siber Güvenlik Kurulunca, ivedilikle ulusal siber güvenlik stratejisi ve eylem planı oluşturulmalı; planın uygulama sürecine ilişkin sorumlu kurum/kuruluşların açıkça belirlenmeli ve uygulama süreci periyodik olarak Kurul’a raporlanmalıdır.
 
Ulusal siber güvenlik altyapısının güçlendirilmesine ilişkin tedbirler
Ulusal siber güvenlik altyapısının güçlendirilmesini teminen,
a. Kamu kurumlarında yaşanabilecek bilişim güvenliği olaylarına müdahalede bulunabilmek amacıyla bilgisayar olaylarına müdahale ekiplerinin kurulması,
b. Bilgisayar olaylarına müdahale ekiplerinin kapasitesinin artırılarak, yurt çapında kurumlar arasında gereken koordinasyon sağlanarak, kritik olarak belirlenen tüm kurumlarla gerçekleşen bilişim güvenlik olaylarına yerinde müdahale yeteneğinin kazandırılması,
c. Siber tehditlerin doğrudan hedefi haline gelen ve zarar görmesi halinde toplumsal düzeni bozabilecek kritik altyapıların tespiti ile bilgi teknolojilerinin kullanımından kaynaklanan risklerin analizinin yapılması, olası risklerin kapatılması için gerekli karşı önlemlerin belirlenmesi ve uygulanması,
d. Ulusal kritik bilgi sistemlerinde çalışmakta olan ya da bu sistemler için geliştirilen yazılımların sağlaması gereken güvenlik kriterlerin, uluslararası standartlara uygun olarak belirlenmesi ve bahse konu yazılımların anılan kriterleri sağladıklarını doğrulayacak mekanizmaların geliştirilmesi,
e. Kamu kurumlarına, kurum bazında özelleştirilmiş test ve denetim prosedürleri kullanılarak düzenli aralıklarla güvenlik test ve denetimlerinin gerçekleştirilmesi,
f. Kamu kurumlarının bilgi güvenliğinin sağlanması, internet aracılığıyla sundukları hizmetlerin geniş kapsamlı saldırılardan korunması ve tüm paydaşların işbirliği ile saldırılara gerçek zamanda müdahale edilmesi için ulusal internet ağı izleme sisteminin kurulması,
g. Ulusal ağlarda dolaşan zararlı yazılımlar ve bulaştıkları sistemlerde yaptıkları etkilerin belirlenmesi, bu zararlı yazılımlara karşı uygulanacak korunma önlemlerinin geliştirilmesi,
h. Kamu kurumlarının güvenli, hızlı ve sürekli iletişimini sağlamak üzere, kamu kurumları arasında bilgi erişimi için ortak bir altyapının (kamu güvenli ağı - intranet) kurulması ve felaket durumunda sistemlerin çalışırlığını sağlamak üzere felaket kurtarma merkezi ve yedekli veri merkezi ihtiyaçlarının karşılanması
önerilmektedir.
 
Ulusal siber güvenlik kabiliyetinin geliştirilmesine yönelik tedbirler
Ulusal siber güvenlik kabiliyetinin geliştirilmesini teminen;
a. Yükseköğrenim kurumlarında siber güvenlikle ilgili derslerin sayısının artırılması ve içeriklerinin zenginleştirilmesi, bu konuda uzmanlaşmak isteyen öğrencilerin desteklenmesi, bu öğrencilere siber güvenlik konusunda dünyada yetkinliğini ispatlamış yükseköğrenim kurumlarında yüksek lisans ve doktora yapma olanağı sağlanması,
b. Savaş halinde düşman ülke bilgi sistemlerini hedef alacak siber saldırıların Silahlı Kuvvetler bünyesinde teşkil edilecek siber komutanlık birimlerince yapılması ve bu amaçla gereken altyapının kurulması,
c. Kamu kurumlarının ve belirli bir ölçeğin üstündeki özel sektör kuruluşlarının bilgi sistemlerinden ve siber güvenliğinden sorumlu personelinin düzenli olarak siber güvenlik eğitimine tabi tutulması,
d. Kurumların bilgi ve iletişim sistemlerinde milli olarak geliştirilmiş ürünlerin; milli ürünlerin mevcut olmadığı durumlarda güvenlik değerlendirmesi ve sertifikalandırması milli olarak gerçekleştirilmiş ürünlerin; güvenlik değerlendirmesi milli olarak gerçekleştirilmiş ve sertifikalandırılmış güvenlik ürünlerinin mevcut olmadığı durumlarda uluslararası standartlar uyarınca değerlendirilmiş ve sertifikalandırılmış ürünlerin tercih edilmesi,
e. Belirlenmiş güvenlik kriterlerini sağlayan açık kaynak kodlu mevcut güvenlik ürünleri hakkında bilgilendirmeler yapılması, kılavuzlar yayınlanması ve açık kaynak kodlu yeni ürünlerin geliştirilmesi için platformlar oluşturulması
önerilmektedir.
 
Siber güvenlikle ilgili tüm paydaşlarla işbirliği içinde çalışmaların yapılması
Siber güvenlikle ilgili olarak, kamu kurumları, yükseköğrenim kurumları, özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve tüm paydaşların işbirliği ile ulusal düzeyde çalışmalar yapılmalı; bu alanda diğer ülkelerin ilgili otoriteleri ve uluslararası kuruluşlar ile de yakın işbirliği sağlanmalıdır.
 
Ulusal siber güvenlik uygulama sonuçlarının takibine ilişkin mekanizma kurulması
Ulusal Siber Güvenlik Çalışmalarının Yürütülmesi, Yönetilmesi ve Koordinasyonuna İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının uygulama sonuçlarının izlenmesi ve raporlanması gibi hususları içeren kapsamlı bir kanuni düzenleme yapılması önerilmektedir.
 
Ulusal kritik bilgi ve iletişim sistem altyapılarının güvenliğine ilişkin standartların oluşturulması ve uygulanması
Ulusal bilgi güvenliği stratejisi hazırlanarak ulusal kritik bilgi ve iletişim sistem altyapılarının güvenliğine ilişkin standartlar oluşturulmalı ve ilgili kurumların bu standartlara uyum düzeyi periyodik olarak izlenmeli ve raporlanmalıdır.
 
Kayıtlı e-posta sistemi
e-Devlet ve e-ticaret uygulamalarının yaygınlaşmasını teminen, kamu hizmetlerinin sunumunda bürokrasinin azaltılması, kırtasiye masraflarından ciddi miktarlarda tasarruf sağlanabilmesi, e-dönüşümden beklenen fayda ve verimin artırılması için önemli araçlardan bir tanesi olan kayıtlı e-posta sistemi yaygınlaştırılmalı ve yerli kayıtlı e-posta hizmet sağlayıcılar için serbest piyasa şartlarını sağlayacak tedbirler alınmalıdır.
 
İnternet yayıncılığının ve bu alanda çalışanların Basın Kanunu kapsamına alınması ve haber hak sahipliğinin düzenlenmesi
İnternet yayıncılığının Basın Kanunu kapsamında yayıncılık, çalışanlarının ise basın çalışanı sayılabilmesini teminen, internet haber sitelerince internet ortamında yapılan yayınların Basın Kanunu’nun kapsamına alınması, Basın Kanunu’nun ve ilgili diğer mevzuatın bu amaçla yeniden düzenlenmesi, bu sayede internet medyasını da içeren kapsamlı bir mevzuatın oluşturulması ve bu mevzuatta haber üzerindeki hak sahipliğinin tespiti hususuna da yer verilmesi önem arz etmektedir.
 
İnternet medyasının mali olarak güçlenmesini teminen resmi ilan ve reklam imkânı sunulması
İnternet medyasının faaliyetlerini habercilik mesleğinin gerektirdiği ilkelere uygun olarak sürdürebilmeleri için, mali yapılarının güçlendirilmesi, bu amaçla, Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun’da ve ilgili diğer mevzuatta, internet haber sitelerinde de resmi ilan ve reklam yayımlatılabilmesine imkân verecek değişikliklerin yapılması önerilmektedir.
 
İnternet medyası çalışanlarının tanımlanması ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi
5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun’un internet medyası çalışanlarını da kapsamalıdır. Ayrıca, anılan Kanunda, internet medyası personelinin çalışma saatleri ve izinlerini sektörün yapısına uygun olarak iyileştirecek şekilde düzenlenmelidir.
 
İnternet medyasının diğer internet uygulama ve ortamlarından ayrıştırılması, tescil, paylaşım, değerlendirme, izleme ve yaptırım mekanizmalarının tesisi
İnternet medyasını, bloglar ve diğer sosyal medya ortamlarından ayırıp sınıflandırabilecek ve tescil edecek güvenilir bir mekanizmanın tesis edilmesi; bu yapının değerlendirme, izleme, kontrol, önerme ve yaptırım gibi yetkilerle donatılması, kullanıcılardan gelen şikâyetleri değerlendirebilmesi ve bu yapı vasıtasıyla internet medyasının bilgi, beceri ve deneyimlerini paylaşması sağlanmalıdır.
 
Barındırma ücretlerinin düşürülmesi
Barındırma ücretlerinin internet yayıncılığının gelişimine engel olmayacak makul seviyeye çekilmesi sağlanmalıdır.