Öneri No
Öneri Özeti
İlgili Kurum/Kuruluşlar
 
Stratejik sektör olarak bilişim
Bilişim sektörü, stratejik önem ve önceliğe sahip bir alan olarak değerlendirilmeli, bilişim teknoloji ve imkânları ülke yönetiminde etkin bir şekilde kullanılmalı, özellikle yazılım sektörü başta olmak üzere, bu alandaki tüm yatırım ve yeni teknolojiler, araştırma geliştirme faaliyetleri (tek kişilik araştırma geliştirme faaliyetleri dâhil) ve istihdam desteklenmeli, gerektiğinde vergisel avantaj ve kolaylıklar sağlanmalı, yerli ve yabancı tüm yatırımcıların yatırım kararlarını olumsuz yönde etkileyebilecek ve yeni yatırımların önünde engel teşkil edebilecek hukuki ve fiili koşullar ortadan kaldırılmalıdır.
 
Bilişime ilişkin mevzuat düzenlemelerinde dağınıklığın giderilmesi, düzenlemelerin kapsam ve sınırlarının belirli olması
Bilişim sektörü, elektronik haberleşme ve internetle ilgili kanuni düzenlemelerin her birisi ayrı kanunlarla değil, özel kanununda ekleme ve değişiklikler yapılmak suretiyle hayata geçirilmesi önerilmektedir.
Bilişim ve elektronik haberleşme mevzuatında, özgürlükleri kısıtlayıcı, daraltıcı ve geniş yoruma açık “gibi bilgiler” türünden terimler yerine kapsam ve sınırları belirli düzenlemeler yapılmalıdır.
 
e-Ticaretin gelişimine ortam oluşturulması
Elektronik ticaretin geliştirilmesi, bu kapsamda sektörde faaliyet gösterenlerin hak, yetki ve yükümlülükleri ile güvenli elektronik ödeme sistemlerine ilişkin gereken düzenlemelerin hayata geçirilmesi önem arz etmektedir.
 
Veri merkezi işletmeciliğinde cazibe merkezi
Ülkemiz veri merkezi işletmeciliği için bir cazibe merkezi haline getirilmelidir. Bu durum, bilgi güvenliği, kişisel verilerin korunması, vergilendirme, uluslararası platformlarda bu alanda söz sahibi olunması, hukuki anlaşmazlıklarda avantajlı konumda olabilmek gibi fırsatları bünyesinde barındırmaktadır. Bahse konu veri merkezlerinin fiziki ortam gerekliliklerine uygunluğu itibarıyla ve kalkınma politikaları çerçevesinde doğu illeri değerlendirilebilir.
 
İnternette yerli içeriğin ve yurt içinde barındırmanın teşvik edilmesi
Yerli içeriğin üretiminin özendirilmesi ve içeriğin yurt içinde barındırılmasının sağlanması yurt dışına döviz çıkışını azaltacağından, ülkemizin jeopolitik konumunun sonucu olarak internet değişim ve barındırma merkezi olarak gelişimi ve bu faaliyetler nedeniyle elde edilen gelirin vergilendirilebilmesini teminen,
a. İçeriğin yurt içerisinde barındırılmasının teşvik edilmesi,
b. Barındırma hizmetlerinin yurt dışından sağlanması yerine trafiğin ve içeriğin yurt içinde kalmasını sağlayacak tedbirlerin alınması,
c. Kamu kurum ve kuruluşlarının içeriklerinin yurt içinde tutulmasının zorunlu hale getirilmesi,
d. Yurt içinde üretilen içerik ve verinin yurt içinde tutulabilmesi hatta yurt dışında faaliyet gösteren şirketlerin de barındırma hizmetlerinin Türkiye’den sağlanması için gereken güvenli ve cazip ortamının sağlanması, bu amaçla öncelikle Kişisel Verilerin Korunmasına İlişkin Kanun Tasarısının yasalaştırılması ve diğer yapısal tedbirlerin alınması,
e. Barındırma hizmetleri için ihtiyaç duyulan enerji ve iklimlendirme maliyetlerini nispeten azaltacak bölgelere genişband internet yatırımı başta olmak üzere gereken yatırımların acilen yapılması,
f. Barındırma hizmetlerin gerektirdiği enerji ve diğer altyapı maliyetleri ile bu hizmetlerden alınan vergilerin hizmeti teşvik edici mahiyette gözden geçirilmesi
g. Yerli arama motoru, sosyal paylaşım ve video siteleri ile e-posta sağlayıcıların yaygınlaştırılması teşvik edilmelidir.
önerilmektedir.
 
Bulut bilişim ve barındırma hizmetlerinin gelişimi için gerekli ortamın oluşturulması ve ulusal politika belirlenmesi
Bulut bilişim ve barındırma hizmetlerinin gelişimi ve fırsatlarından ulusal düzeyde azami olarak istifade edilebilmesi için; hizmet alıcıların ve sağlayıcıların sorumluluklarının netleştirilmesi, kişisel verilerin gizliliğinin korunmasına ilişkin düzenlemelerin yapılması, genişband internet bağlantı kapasitesinin ve kalitesinin arttırılması, hizmet kalitesi seviyesinin belirginleştirilmesi, ulusal düzeyde bulut bilişim politika ve stratejilerinin oluşturulması aciliyet arz etmektedir.
 
Bilişim teknolojisi ürünleri ile gömülü sistemlerin üretiminin teşviki
Tüketimi hızla artan mobil elektronik haberleşme cihazları başta olmak üzere, bilişim teknolojisi ürünlerinin ve gömülü sistemlerin Türkiye’de üretimini teşvik edecek mekanizmalar oluşturulmalıdır.
 
Yerli yazılımın ve internette Türkçe içeriğin nicelik ve niteliğinin artırılmasının teşvik edilmesi
Bilişim sektörüne özgü yerli yazılımlarla internetteki yerli ve Türkçe içeriğin nicelik ve niteliğinin artırılmasını teminen;
a. Yerli yazılım ve Türkçe içerik üretilmesine ilişkin yatırımların öncelikle desteklenmesi, araştırma geliştirme faaliyetlerine ilişkin teşviklerde yazılım sektörünün spesifik özelliklerinin de dikkate alınması,
b. İlgili eğitim kurumlarında, veritabanı uzmanı, yazılım uzmanı, ağ teknolojileri uzmanı, bilgi güvenliği uzmanı, web tasarım ve programlama uzmanı gibi sektörel ihtiyaçlara yönelik uluslararası düzeyde uzmanlar yetiştirilmesinin ve bu uzmanlara bilgi teknolojileri proje yönetimi eğitimleri de verilmesinin hedeflenmesi, yükseköğrenim kurumlarında müfredatın bu hedefe uygun olarak gözden geçirilmesi ve gereken bölümlerin açılması,
c. Fen-Edebiyat Fakülteleri başta olmak üzere, ilgili yükseköğrenim kurumlarında isteğe bağlı veya zorunlu olarak okutulan yazılım derslerinin saatlerinin artırılması,
d. Yükseköğrenim kurumlarının bilişimle ilgili bölümleri dışında kalan bölümlerinde okuyan öğrencilerin veya anılan bölümlerden mezun olanların, tercihe bağlı olarak bilişim dersleri alabilmelerinin ve bu sayede ikinci diploma ile mezun olabilmelerinin sağlanması,
e. Meslek ve teknik liselerdeki bilişimle ilgili bölümlerin kalite ve niteliklerinin artırılması,
f. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu tarafından ortaokul ve lise öğrencilerine yönelik açılan açık kaynak kodlu yazılım ve kripto kurslarının artırılması, Savunma Sanayi Müsteşarlığı tarafından bilişim teknolojileri ve ileri teknoloji savunma sistemleri ile ilgili alanlarda kursların açılması,
g. Kamu internet sitelerine ilişkin ortak standartların, kamu kurumlarının ve yetkililerinin internet ortamında ve sosyal medyadaki yerinin belirlenmesi ve buna göre kamu kurumlarının kamuya açıklanabilecek bilgilerini internet siteleri ve sosyal medya üzerinden kullanıcılarla paylaşmalarının sağlanması
önerilmektedir.
 
Toplum genelinde bilişim okuryazarlığının artırılması
Toplumun bilişim okuryazarlık düzeyinin artırılabilmesi amacıyla, kullanıcı dostu uygulamalar ile pozitif içerik desteklenmeli, ortaöğretim seviyesinde, medya okuryazarlığı dersinin içeriği, bilişim teknolojileri ve internetin bilinçli, güvenli ve etkin kullanımıyla zenginleştirilmeli ya da müfredatta seçmeli olarak bilinçli, güvenli ve etkin internet kullanımı dersine de yer verilmeli, seçmeli dersler arasında bulunan bilişim sistemleri ve yazılım dersi, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu’nun belirlediği bilişim okuryazarlığı temel beceri ve kriterleri dikkate alınarak zorunlu hale getirilmelidir.
 
Зok seslilik iзin Web 2.0
İnternette fikir ve düşüncelerin yayılmasında büyük rol oynayan web 2.0 sitelerinin (bloglar, forumlar, video siteleri, sosyal ağlar gibi) toplumda çok sesliliğin bir parçası olarak algılanmasının sağlanması ve kamuoyunun bu yönde bilinçlendirilmesi önem arz etmektedir.
 
Kamu internet erişim merkezleri, bilgi evleri ve teknoloji köyleri
Okul, halk eğitim merkezi, mesleki eğitim merkezi, öğretmenevi, kışla ve benzeri yerlerdeki kamu internet erişim merkezlerinin etkin kullanılması yönünde hukuki, idari ve teknik tedbirlerin alınması ve bu yönde bir uygulama modelinin geliştirilmesi ile bilgi evleri ve teknoloji köylerinin kurulması önerilmektedir.
 
Ar-Ge faaliyetlerinin teşviki
Araştırma geliştirme faaliyetlerine merkezi yönetim bütçesinden ve özel sektör tarafından ayrılan mali kaynakların artırılması, Ar-Ge harcamalarının kötüye kullanımına engel olacak ve etkinliğini denetleyecek uluslararası iyi uygulamalar dikkate alınarak gerekli mekanizmaların tesis edilmesi ve bu faaliyetlerde yükseköğrenim kuruluşları ile sanayi kuruluşları arasında etkin bir işbirliğinin sağlanmasına yönelik mekanizmaların tesis edilmesi önerilmektedir.
 
Bilişim Akreditasyon Enstitüsü kurulması
Bilişim Akreditasyon Enstitüsü kurulması önerilmekte ve kamu ihalelerine, anılan enstitü tarafından akredite edilmiş ve ihale konusu alanda uzmanlaşmış isteklilerin girmesini sağlayacak bir sistem kurulmalıdır.
 
Bilişim Meslek Birliğinin kurulması ve ulusal meslek standartlarının oluşturulması
Bilişim işgücüne yönelik meslek birliğinin kurulması ve bu birlik tarafından sertifikasyona dayalı kariyer sistemi ile uluslararası genel kabul görmüş standartlara uygun olarak ulusal meslek standartlarının oluşturulması sağlanmalıdır.
 
Bilişim sektörünün gelişimi için kamu kurumları, yükseköğrenim kurumları, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör işbirlikleri
Bilişim sektöründe üretimi, nitelikli iş gücünü ve istihdamı arttırmaya yönelik olarak yükseköğrenim kurumlarıyla sanayi kuruluşları arasında işbirlikleri sağlanmalı, kamu kurumları, yükseköğrenim kurumları, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör tarafından eğitim ve sertifika programları düzenlenmelidir.
 
Yerli ve Türkçe içerikli oyun üretimi ile oyun derecelendirme mekanizması
Yurt dışı kaynaklı dijital oyun pazarı ve oyun üretimi nedeniyle, yurt dışına çıkan trafiğin ve pazar gelirlerinin yurt içinde tutulabilmesini, bu gelirlerin vergilendirilebilmesini, çocukların ve gençlerin fiziksel, ruhsal ve ahlaki gelişimlerini olumsuz yönde etkilemeyecek oyunların üretimini teminen;
a. Yerli ve Türkçe içerikli oyun üretiminin niceliksel ve niteliksel olarak geliştirilmesi ve yurt dışı kaynaklı oyunlarla rekabet gücünün ve bu alandaki istihdamın artırılması, ilgili eğitim kurumlarında oyun programlama ve oyun tasarım eğitimlerinin de verilmesi ve yükseköğrenim kurumlarına bu alanlarda bölümler açılması, ilgili kurumlarca yabancı sermayeli yatırımlar da dâhil olmak üzere bu sektöre ilişkin tüm yatırımların, araştırma geliştirme faaliyetlerinin ve istihdamın desteklenmesi ve bu kapsamda vergisel avantajlar da sağlanması,
b. Uluslararası çevrimiçi ve çevrimdışı oyun üretim ve sunumuna ilişkin derecelendirme ve yaş sınırlandırması ölçüt ve kuralları ile bu ölçüt ve kurallara aykırılık halinde uygulanacak tedbir ve müeyyidelerin uyarlanarak bir an önce uygulanmaya başlanması, uygulamanın takibinin sağlanması ve uygulanan yaptırımlar da dâhil olmak üzere sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılması,
c. Oyun derecelendirmesi ve yaş sınırlandırmasına ilişkin ölçüt ve kurallara ilişkin farkındalık oluşturmak amacıyla tanıtım çalışmalarının yapılması ve bu amaçla özellikle radyo ve televizyon yayınları ile dijital oyun tanıtımlarının yapıldığı internet sitelerinden yararlanılması
önerilmektedir.
 
Çevrimiçi pozitif içerik, kamu kurumları çocuk siteleri, içerik üretiminde çocukların düşünülmesi
Çocuk ve ergenlerin, interneti bilinçli ve güvenli kullanımı ile fiziksel ve ruhsal gelişiminin sağlığını teminen,
a. Çocuklar için, çizgi filmler başta olmak üzere, eğitici, eğlendirici ve bilgilendirici çevrimiçi pozitif içerik üretimi ile bu amaçla çocuk ve ergenlere yönelik oluşturulacak internet sitelerinin yapımı ve kullanımı teşvik edilmelidir.
b. Çocukların yaşlarına uygun içeriklere erişebilecekleri networkler ve arama motoru oluşturulmalı, kamu kurumları [www.cocuk.{kurumadı}.gov.tr formatında] görevlerini ve hizmetlerini en sade ve anlaşılır biçimde görsel öğelerle çocuklara sunmalıdır.
c. Çocuklara özel internet sitelerinde, çocuk dilinde haberler sunularak çocuklara gündemi takip etme ve haber okuma alışkanlıkları kazandırılmalı, bu internet sitelerinde çocuklara söz hakkı verilerek, özellikle kendileriyle ilgili konularda yorumda bulunmalarının ve kendilerini ifade etmelerinin kolaylaştırılması sağlanmalıdır.
d. Görsel ve işitsel medyada, programların senaryosunun yazımından izleyiciye sunumuna kadar geçen tüm süreçte çocuk ve ergen gelişiminin gözetilmesi büyük öneme sahiptir.
 
Öğrencilerde fikri mülkiyet hakkına ilişkin farkındalık ve ücretsiz başvuru imkânı
Öğrencilerin bilişim alanındaki faaliyetleri sonucunda oluşan üretimlerle ilgili fikri mülkiyet haklarının korunması hususunda farkındalık oluşturulmalı, ürünleriyle ilgili olarak patent/ faydalı model başvuru yöntemleri (basılı belgelerle ve çevrimiçi başvuru) öğretilmeli ve ücretsiz olarak patent/faydalı model alabilmeleri sağlanmalıdır.
 
Öğrencilere bilgisayar destekli eğitim programları ve materyalleri üretilmesi
Öğrencilerin eğitim faaliyetlerini ders dışı zamanlarda da aktif şekilde yürütebilmesi amacıyla bilgisayar destekli eğitim programları, eğlendirici ve öğretici internet portalleri gibi imkânlar artırılarak, öğrencilerin bu imkânlardan yararlanabilmeleri sağlanmalıdır.
 
Öğrencilerin sosyal hayatına ilişkin imkânların artırılması
Bilişim teknolojileri ve internetin olası risklerinin en aza indirebilmesini teminen, öğrencilerin aile ve arkadaşlarıyla vakit geçirebileceği, eğlenebileceği ve aynı zamanda eğitimlerine de katkıda bulunacak eğitici, eğlendirici öğretim materyallerinin geliştirilmesi sağlanmalıdır.
 
Bilişim temelli pozitif içerik üretiminin teşvik edilmesi
Bilişim temelli pozitif içerik oluşturan eğitim kurumları, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör kuruluşları teşvik edilmelidir.
 
Akademik kesim performans kriterlerinin üretim odaklı hale getirilmesi
Akademik kesimin performans kriterleri arasında;
• Bilimsel çalışmaların sonuçlarının ticarileşmesi,
• Çalışmalar neticesinde fikri mülkiyet hakları tesis edilmesi (patent, faydalı model vs.),
• Üniversite gelirlerinin artırılması
gibi kriterler yer almalıdır. Üniversitelere yapılacak devlet yardımları bu alanlara endekslenmelidir.
 
Ar-ge ve inovasyon için bilgi havuzu oluşturulması
Bilimsel makaleler, bilimsel kitaplar, Ar-Ge ve inovasyon için kayda değer dokümanlar, fikri mülkiyet hakları (patent, telif hakkı, tasarım vb.) bir bilgi havuzunda toplanmalı ve bahse konu bilgi havuzuna araştırmacılar ve girişimciler için erişim kolaylaştırılmalıdır.
 
Mobil elektronik haberleşme cihazlarının SAR değerine ilişkin etkin takip mekanizması
Mobil elektronik haberleşme cihazlarının piyasaya arzında SAR değerlerinin ürünün ambalajı üzerinde yazılmasının zorunlu hale getirilmesi, piyasa gözetim ve denetiminde bu hususa da dikkat edilmesi, piyasa gözetimi ve denetimi sonucunda belirlenen SAR değerlerine uygun olmayan cihazlar hakkında piyasaya arzın yasaklanması ve toplatılması müeyyidelerinin uygulanması önerilmektedir.
 
BİT ürünlerinin sağlığa uygunluğuna dair kullanım kılavuzu ve ambalaj bilgisi
Bilişim teknoloji ürünlerinin sağlık açısından uygunluğuna ilişkin bilgilerin ürün ambalajında ve kullanım kılavuzlarında yer alması sağlanmalıdır.
 
BİT ürünlerinin ve kullanımın zekâya etkileri üzerine akademik çalışmalar yapılması
Bilişim teknolojileri ürünleri ve internet kullanımının zekâ üzerindeki etkileri ile ilgili üniversiteler ve nöropsikologların araştırmalarının artırılması teşvik edilmelidir.
 
Kayıtlı e-posta sistemi
e-Devlet ve e-ticaret uygulamalarının yaygınlaşmasını teminen, kamu hizmetlerinin sunumunda bürokrasinin azaltılması, kırtasiye masraflarından ciddi miktarlarda tasarruf sağlanabilmesi, e-dönüşümden beklenen fayda ve verimin artırılması için önemli araçlardan bir tanesi olan kayıtlı e-posta sistemi yaygınlaştırılmalı ve yerli kayıtlı e-posta hizmet sağlayıcılar için serbest piyasa şartlarını sağlayacak tedbirler alınmalıdır.
 
İnternet yayıncılığında teknolojik altyapının iyileştirilmesi
İnternet yayıncılığının sağladığı yaygın ve anlık iletişim, düşük maliyetli iletişim, interaktif yayın imkânı gibi avantajlardan en iyi şekilde yararlanabilmek amacıyla dünyadaki iyi uygulama örneklerinin teknolojik altyapılarının örnek alınması tavsiye edilmektedir.
 
Barındırma ücretlerinin düşürülmesi
Barındırma ücretlerinin internet yayıncılığının gelişimine engel olmayacak makul seviyeye çekilmesi sağlanmalıdır.