Öneri No
Öneri Özeti
İlgili Kurum/Kuruluşlar
 
Stratejik sektör olarak bilişim
Bilişim sektörü, stratejik önem ve önceliğe sahip bir alan olarak değerlendirilmeli, bilişim teknoloji ve imkânları ülke yönetiminde etkin bir şekilde kullanılmalı, özellikle yazılım sektörü başta olmak üzere, bu alandaki tüm yatırım ve yeni teknolojiler, araştırma geliştirme faaliyetleri (tek kişilik araştırma geliştirme faaliyetleri dâhil) ve istihdam desteklenmeli, gerektiğinde vergisel avantaj ve kolaylıklar sağlanmalı, yerli ve yabancı tüm yatırımcıların yatırım kararlarını olumsuz yönde etkileyebilecek ve yeni yatırımların önünde engel teşkil edebilecek hukuki ve fiili koşullar ortadan kaldırılmalıdır.
 
Kurumsal Yapılanma
[SEÇENEK-1: Bilişim Bakanlığı Kurulması]
Bilişim sektörünün potansiyelinin harekete geçirilmesi, bilişim sektörünün tek bir elden koordine edilmesi, özellikle elektronik haberleşme, yayıncılık, posta ve bilgi teknolojileri sektörlerine ilişkin hedef, ilke, politika ve stratejilerin oluşturulması işlevleri bu alanda görevli tek bir kurumsal yapı tarafından gerçekleştirilmelidir. Bu çerçevede, oluşturulması gereken kurumsal yapının Bakanlık (Bilişim Bakanlığı) şeklinde yapılanması önerilmektedir. Önerinin hayata geçirilmesi durumunda, kurulacak Bakanlığın yetki ve sorumlulukları çerçevesinde, bilişimle ilgili yetki ve sorumluluk sahibi tüm kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilat kanunları revize edilmelidir.
 
Kurumsal Yapılanma (devam)
Kurulması önerilen Bilişim Bakanlığı tarafından;
a. Bilişim sektörünün tamamına ilişkin, küresel gelişmelerin yakından izlenmesi,
b. Bu alanda risklerin, fırsatların ve tehditlerin ulusal düzeyde ayrıntılı olarak analiz edilmesi,
c. Bilişim alanında ulusal düzeyde hedef, ilke, politika ve stratejiler geliştirilmesi,
d. Bilişim alanında ulusal koordinasyonun sağlanması,
e. Bağlı, ilgili ve ilişkili kurumların faaliyetlerinin bunlara uygunluk yönünden izlenmesi,
f. Bilişim sektörüne ilişkin resmi istatistiklerin oluşturulması,
g. Mevzuat taslaklarının hazırlanması veya hazırlanmasında koordinasyonun sağlanması,
h. Uluslararası hukukun iç hukuk sistemine uyarlanmasının koordine edilmesi,
i. Özellikle kişisel verilerin korunması, bilgi güvenliğinin sağlanması, spektrumun etkin ve verimli kullanılması, ortak yerleşim ve tesis paylaşımı ile elektronik haberleşme altyapılarının kurulması ve geçiş hakları konusunda etkin görevler üstlenilmesi
önerilmektedir.
 
Kurumsal Yapılanma (devam)
[SEÇENEK-2: Bilişim Ajansı Kurulması]
Sektörün dinamizmine uygun bir şekilde, gerekli ihtiyaçlara hızlı reaksiyon verebilecek, uluslararası kabul görmüş kurumsal yönetişim ilkelerine tam uygun, Başbakana doğrudan bağlı, tüzel kişiliği haiz bir Bilişim Ajansı kurulması önerilmektedir.
Bu bağlamda, Ajans yetkin kişilerden oluşan bir yönetim kurulu tarafından yönetilmelidir. Yönetim kurulu üyelerinin belirlenmesine ilişkin süreçler, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerine uygun olmalı, üyelerin yetkinliğine yönelik kriterler güçlü olmalıdır. Yönetim kurulu; strateji ve politika üretimi, stratejik yönetim, iç kontrol, risk yönetimi gibi kritik alanlara odaklanmalı, yöneticilerin atanması, personelin ücret rejiminin belirlenmesi gibi konularda karar alma yetkisi bulunmalıdır.
Ajansa yönelik kamu pay sahipliği işlevi dikkatli bir biçimde tasarlanmalıdır. Ajansın, bütçe, yatırım gibi parametreleri bahse konu pay sahipliği modeli ve kurumsal yönetişim ilkeleri çerçevesinde belirlenmelidir.
Ajansın üst yöneticisi (CEO), Ajansın yönetim kurulunun üyesi olmalı; kendisi ile Yönetim Kurulu arasında performans sözleşmesi yapılmalı; ancak görevler ayrılığı ilkesinin gereği olarak üst yönetici, yönetim kurulunun başkanı olmamalıdır. Ayrıca, atanacak ilk üst yöneticinin küresel düzeyde ya da ülke düzeyinde kurumsal büyük şirketlerde üst yöneticilik yapmış başarılı bir kişi olması tavsiye edilmektedir.
Ajans, TBMM’ye hesap vermelidir. Ajansın mali raporları uluslararası standartlara uygun olmalıdır. Ajansın dış denetimi Sayıştay tarafından yapılmalı, ayrıca uluslararası standartlara uygun olarak bağımsız dış denetim yapılmalıdır. Ajansın iç denetimi, yönetim kurulu üyelerinden oluşacak bir denetim komitesi tarafından gerçekleştirilmelidir.
Ajansın faaliyetlerine, Başbakan başkanlığında önemli e-devlet projelerine sahip kamu idareleri, bilişim sektörü, STK’lar ve akademik kurumların da temsil edildiği bir danışma kurulunun yön vermesinde yarar bulunmaktadır. Bu amaçla, 2009 yılında e-Devlet ve Bilgi Toplumu Kanun Tasarısı Taslağında önerilen Bilgi Toplumu Ajansı, yukarıda Bilişim Bakanlığı önerisi için öngörülen yetki ve sorumluluklara uygun olarak yeniden kurgulanmalıdır.
Ajansın personel ve ücret rejimi; bilişimin ülkemizin sürdürülebilir kalkınmasına en fazla katkı yapmasını sağlamasında önem arz eden branşlarda, en iyi üniversitelerin en başarılı mezunlarını, ilgili alanlarda muteber kurumlarda doktora yapmış kişileri ve küresel/milli ölçekte dev bilişim şirketlerinde kritik görevler üstlenmiş bireyleri cezbedecek nitelikte olması tavsiye edilmektedir. Personelin ve yöneticilerin yetkinliklerinin uluslararası standartlara uygun tanımlanması gerekmektedir. İşe alım kriterlerinin şeffaf ve modern insan kaynakları yönetimine uygun olması büyük önem taşımaktadır.
Bu Seçeneğin hayata geçirilmesi durumunda, Bilişim Bakanlığı kurulmasına ilişkin 1. Seçenekte bağlı, ilgili ve ilişkili kurum/kuruluşlar tarafından icra edilmesi öngörülen fonksiyonlar, Bilişim Ajansında oluşturulacak münhasır daireler tarafından yerine getirilebilecektir.
 
Kurumsal Yapılanma (devam)
[SEÇENEK-3: Mevcut Bakanlıklardan Uygun Olanın Yeniden Yapılandırılması]
Yeni bir kurumun oluşturulması (Bakanlık ya da Ajans), ciddi alt yapı çalışmaları yapılması, merkezi yönetim bütçesinden önemli miktarda ödenek ayrılması, insan kaynağı temini, kurumlar arası görev dağılımında oluşabilecek çakışmaların mer’i mevzuattan ayıklanması, yeni mevzuat düzenlemelerinin yapılması gibi sebeplerden dolayı, zorlu bir süreci beraberinde getirmektedir. Bahse konu kurumsal yapılanmanın dikkatli tasarlanmaması halinde, değişim süreci; kamunun daha da hantallaşması, bürokrasinin artması, kurumsallaşmanın başarılamaması gibi riskler de barındırmaktadır.
Dolayısıyla ilk iki seçenek için, ilgili tüm tarafların katılımıyla kapsamlı bir şekilde fayda-maliyet analizi, risk analizi ve etki analizi çalışmalarının yapılması gerekmektedir. Yapılacak çalışmalar neticesinde, yeni bir kurumsal yapının, mevcut şartlar altında anlamlı olmadığı sonucuna ulaşılması durumunda ise mevcut yapının iyileştirilmesi önerilmektedir. Bu itibarla, 1. seçenekte sunulan ve Bilişim Bakanlığı tarafından icra edilecek fonksiyonların, mevcut Bakanlıklardan birisi marifetiyle yapılmasının (Bu Bakanlık, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı ya da Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı olabilecektir.) uygun olacağı değerlendirilmektedir. Ancak, bu alternatifin uygulanması durumunda dahi, yukarıda sayılan görevlere uygun şekilde, ilgili bakanlığın yetki ve sorumlulukla donatılacak şekilde teşkilat kanunun revize edilmesi gerekecektir.
Diğer taraftan, 3. Seçeneğin uygulanması halinde, yeniden yapılandırılacak idarenin zayıf yanları, maruz kaldığı riskler ve tehditler, öneri kapsamında ilgili Bakanlığın bünyesinde kurulacak yeni alt birime/birimlere de sirayet edebilecektir.
 
Bilişim ihtisas mahkemeleri ile bilişim uzmanı hâkim ve savcılar
Bilişim teknolojilerinin; ülke kalkınması ve güvenliğinde kritik role sahip olması, hızlı biçimde gelişmesi, sorunlarının hızlı biçimde saptanarak çözülmesinin kritik önemde olması sebepleriyle bilişim, elektronik haberleşme ve siber suçlar alanında ihtisas sahibi hâkim ve savcıların yetiştirilmesinin sağlanması ve bu alanlarda ihtisas mahkemelerinin kurulması gerekmektedir.
 
Bilişime ilişkin mevzuat düzenlemelerinde dağınıklığın giderilmesi, düzenlemelerin kapsam ve sınırlarının belirli olması
Bilişim sektörü, elektronik haberleşme ve internetle ilgili kanuni düzenlemelerin her birisi ayrı kanunlarla değil, özel kanununda ekleme ve değişiklikler yapılmak suretiyle hayata geçirilmesi önerilmektedir.
Bilişim ve elektronik haberleşme mevzuatında, özgürlükleri kısıtlayıcı, daraltıcı ve geniş yoruma açık “gibi bilgiler” türünden terimler yerine kapsam ve sınırları belirli düzenlemeler yapılmalıdır.
 
Birlikte Çalışabilirlik ve Kurumsal Standartlar Enstitüsünün kurulması
e-Dönüşüm sürecinde arzu edilen hedeflere ulaşılabilmesi için kamu kurumları arasında hem teknik hem de organizasyonel boyutta birlikte çalışabilirlik bilinci ve altyapısı ile etkin koordinasyonun sağlanması gerekmektedir. Bu itibarla; ulusal birlikte çalışabilirlik çerçevesini oluşturmak, bu çerçeveye uygun olarak kamu kurumlarını denetlemek, derecelendirmek ve yaptırım mekanizması oluşturmak amacıyla Birlikte Çalışabilirlik ve Kurumsal Standartlar Enstitüsü kurulması önerilmektedir. (Anılan Enstitünün fonksiyonları Kısım-1 altında Bölüm 11.5’te detaylı bir şekilde ele alınmıştır.)
 
IPv6’ya geçiş planı
İnternet adresleme yapısı olarak kullanılan 32 bitlik IPv4'ün yetersiz kalması nedeniyle, 128 bitlik adres yapısı olan IPv6’ya geçiş için altyapı çalışmalarının bir an tamamlanması ve bu alanda karşılaşılması muhtemel sıkıntılar karşısında ulusal düzeyde proaktif davranılması ve uluslararası adil paylaşım imkânlarının en etkili şekilde değerlendirmesi büyük önem arz etmektedir. Bu çerçevede, konuya ilişkin Başbakanlık Genelgesiyle öngörülen geçiş planına kamu idarelerince uyulması; ancak bu amacı gerçekleştirmek adına gereksiz harcamalar yapılmamasına dikkat edilmesi önerilmektedir. İlave olarak, merkezi bir idare tarafından tüm kamu idarelerinin IPv6’ya uyum düzeyine ilişkin boşluk analizi çalışması yapılmalı, raporlanmalı ve geçiş planının sonuçları takip edilmelidir.
 
Bilişim sektörünün sağlıklı gelişimi için yaptırımlarda orantılık
Mevzuatta öngörülen idari yaptırımların mümkün olduğunca; işlenen fiil ve elde edilen menfaatle orantılı ve kademeli olarak belirlenmesi, ihlalin niteliğine uygun olarak ilk ihlalde uyarının tercih edilmesi sektörün sağlıklı gelişimi açısından büyük önem arz etmektedir.
 
Kamu idarelerinde bilişim yönetişim mekanizmaları
Kamu idarelerinde genel kabul görmüş bilgi yönetimi ve uygun bilgi mimarisi modellerinin uygulanması, en uygun bilişim stratejilerinin araştırılması, tasarlanması ve uygulanmasını sağlayacak bilişim yönetişimi (COBIT benzeri) mekanizmaları oluşturulmalıdır.
 
Kamuda proje yönetim ilkelerine uygun bilişim projeleri
Kamu idarelerinde proje yönetim kültürünün yerleştirilmesi için bilişim projelerinin, proje yönetim ilkelerine uygun olarak geliştirilmesi yasal olarak zorunlu hale getirilmelidir.
 
Kurumsal bilgi yönetimi için Strateji Geliştirme Birimleri
Strateji geliştirme birimleri, kurumsal bilgi yönetimi sisteminin sağlıklı işletilmesinden sorumlu kılınmalı ve bu birim yöneticilerine CIO (chief information officer- bilgi yönetimi başsorumlusu) işlevi yüklenmelidir.
 
Her idarede tek bilişim birimi olması ve üst yöneticiye bağlı olması
Bilişim ile ilgili birimler kurumların bünyesinde tek çatı altında toplanmalı, bu birimlerin organizasyon şemasında ana hizmet birimleriyle aynı seviyede tutularak doğrudan üst yöneticiye bağlanması sağlanmalıdır.
 
Bilişimde ulusal standartların oluşturulması ve kamuda bahse konu standartların uygulanmasına ilişkin süreç tasarımı
Yazılım geliştirme, bilişim hizmet yönetimi ve bilgi güvenliği gibi alanlarda mümkün olduğunca ulusal standartların hazırlanması değerlendirilmeli ya da uluslararası kabul görmüş standartların (COBIT, SPICE, ITIL ve ISO 27001 gibi) kamu bilişim projelerinde ve bilişim yönetiminde uygulanması sağlanmalı; bahse konu standartlara ilişkin sertifikasyon ve denetim mekanizmaları tesis edilmelidir.
 
Sertifikalı bilişim personeli ve uygun ücret rejimi
Bilişimle ilgili birimlerde sadece uluslararası geçerliliği olan sertifikalara veya geliştirilecek ulusal sertifikalara sahip personelin istihdam edilmesi ve bunlara sertifika seviyelerine bağlı ücret rejiminin uygulanması önerilmektedir.
 
Kamu personel alımında bilişim okuryazarlığı
Bilişim okuryazarlığı, kamu personel alımlarda (yabancı dil gibi) aranan özel şartlardan birisi olmalıdır.
 
Kamu bilgi ve tecrübe paylaşıma ağı
Kamu ortak süreçleri için personeli arasında bilgi ve tecrübe paylaşım havuzu oluşturulmalıdır.
 
Kamu personelinin bilişim okuryazarlığının asgari standartlarının belirlenmesi ve takibi
Personelin bilişim okuryazarlığı seviyesinin tanımlanacak standartlarına uygun olarak, düzenli hizmet içi eğitim programları yoluyla artırılması, kariyer meslek memurlarında ve günlük işlerinde bilişim teknolojilerini kullanan personelde bilişim okuryazarlığı sertifikasına sahip olma şartının aranması ve bu sertifikanın geçerliliğinin belirli aralıklarla takip edilmesi önerilmektedir.
 
Kamu bilişim personelinin bilgi ve tecrübe paylaşım ağı
Kamu kurumlarının bilişim birimleri arasındaki iletişim ve işbirliği güçlendirilmeli, kurumlar arası bir iletişim ağı ile bilişim birimleri, kurumsal bilişim çözümleri hakkında projeler ile bireysel ve kurumsal tecrübelerini paylaşabilmelidirler.
 
Kamuda bilişim uzmanları veri tabanı oluşturulması
Kamu kurumlarının bilişim projelerinde, başka kurumların bilişim uzmanı personelinden de istifade edebilmesi için, personelin muvafakatıyla başka kurumların bilişim projelerinde görevlendirilebilmesi ve bu amaçla kamu kurumlarının bilişim uzmanlarını içeren ortak bir insan kaynakları veri tabanı oluşturulmasının sağlanması önerilmektedir.
 
Alternatif çalışma yöntemleri ve performansa dayalı ücret rejimi
Kamu kurumlarının bilişim alanında görevli personeli için, esnek çalışma ve ev-ofis (home-office) gibi alternatif çalışma yöntemleri ile performansa dayalı özel sektördeki emsallerine uygun bir ücret rejimi oluşturulmalıdır.
 
Çevrimiçi pozitif içerik, kamu kurumları çocuk siteleri, içerik üretiminde çocukların düşünülmesi
Çocuk ve ergenlerin, interneti bilinçli ve güvenli kullanımı ile fiziksel ve ruhsal gelişiminin sağlığını teminen,
a. Çocuklar için, çizgi filmler başta olmak üzere, eğitici, eğlendirici ve bilgilendirici çevrimiçi pozitif içerik üretimi ile bu amaçla çocuk ve ergenlere yönelik oluşturulacak internet sitelerinin yapımı ve kullanımı teşvik edilmelidir.
b. Çocukların yaşlarına uygun içeriklere erişebilecekleri networkler ve arama motoru oluşturulmalı, kamu kurumları [www.cocuk.{kurumadı}.gov.tr formatında] görevlerini ve hizmetlerini en sade ve anlaşılır biçimde görsel öğelerle çocuklara sunmalıdır.
c. Çocuklara özel internet sitelerinde, çocuk dilinde haberler sunularak çocuklara gündemi takip etme ve haber okuma alışkanlıkları kazandırılmalı, bu internet sitelerinde çocuklara söz hakkı verilerek, özellikle kendileriyle ilgili konularda yorumda bulunmalarının ve kendilerini ifade etmelerinin kolaylaştırılması sağlanmalıdır.
d. Görsel ve işitsel medyada, programların senaryosunun yazımından izleyiciye sunumuna kadar geçen tüm süreçte çocuk ve ergen gelişiminin gözetilmesi büyük öneme sahiptir.
 
Bilgisayar destekli eğitim imkânlarının artırılması (uzaktan eğitim, telekonferans, açık ders vs.)
Bilişim teknolojileri ürünlerinden eğitim ve iş amaçlı olarak azami oranda faydalanılması ve bu amaçla;
a. Uzaktan eğitim faaliyetlerinin yaygınlaştırılması, kamu kurumlarınca hizmet içi eğitim faaliyetlerinde uygun olduğu ölçüde uzaktan eğitim modelinin kullanılması,
b. İş hayatında telekonferans yönteminin aktif şekilde kullanması,
c. Önlisans, lisans, yüksek lisans ve doktora programlarında uzaktan eğitim imkânının artırılması,
d. Açık lise ve açık öğretim kapsamındaki derslerin bilgisayar destekli eğitim ile güçlendirilmesi,
e. Hayat boyu öğrenmenin gereği olarak yükseköğrenim kurumlarında okutulan ders içeriklerinin internet vasıtasıyla ve açık ders yöntemiyle ilgililere açılması
önerilmektedir.
 
Bilişim suçları konusunda vatandaşın ve kamu personelinin bilinçlendirilmesi
Bilişim suçlarıyla mücadele kapsamında, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Polis Akademisi Başkanlığı başta olmak üzere, ilgili kurumlar, yükseköğrenim kurumları ve sivil toplum kuruluşları tarafından;
a. İnternet başta olmak üzere bilişim teknolojileri kullanılarak işlenen suçlar, bu suçlarla mücadeleye ilişkin alınabilecek tedbirler ve karşılaşıldığında izlenecek usuller ile ilgili konularda, toplumun bilinçlendirilmesine yönelik seminerler, kurslar ve eğitim programları gibi etkinlikler düzenlenmeli,
b. Yaygın suç işleme yöntemleriyle ilgili kamu spotları hazırlanmalı ve yayınlanmalı,
c. Stratejik önemi ve özelliği haiz bilgilere sahip kamu kurumlarının çalışanları başta olmak üzere, tüm kamu personeli, vatandaşın kişisel bilgilerinin korunması, bilgi güvenliği ve bilişim suçları gibi konularda bilinçlendirilmelidir.
 
Bilgi toplumu faaliyetlerinin merkezi koordinasyonu ve idarelerin derecelendirilmesi
Bilgi toplumu faaliyetlerinin koordinasyonunun sağlanması amacıyla güçlü bir kurumsal yapılanmanın oluşturulması ve yetki karmaşasının ortadan kaldırılması, bu yapı tarafından kamu kurumlarının stratejik yönetim, iyi yönetişim, insan kaynakları yönetimi, risk yönetimi, bilgi yönetimi ve iç kontrol sistemleri bakımından derecelendirilmesi önerilmektedir.
 
Yeni hazırlanan ulusal strateji belgelerinde bilişimle kalkınma ve siber güvenlik hedefleri
Hazırlanacak yeni Kalkınma Planı ve Bilgi Toplumu Strateji, bilişimin ülke kalkınmasına katkısını azamiye çıkarma ve siber güvenliği sağlama işlevi taşımalıdır. Bu süreçte, TBMM Bilişim ve İnternet Komisyonu’nun bulguları ve önerileri dikkate alınmalıdır.
 
Bilgi toplumu stratejisinin etkin performans takibi ve raporlanması
Bilgi toplumu stratejisinde belirlenen stratejik öncelik ve hedeflere uygun olarak çalışmaların yapılması, yapılan çalışmaların stratejiye ve belirlenen hedeflere uygunluğu ve performansı izlenmesi ve raporlanması sağlanmalıdır.
 
E-Devlet projelerinde idarelerin e-dönüşüm olgunluk seviyelerinin dikkate alınması
e-Devlet projelerinin belirlenmesinde kurumların e-dönüşüm olgunluk seviyeleri ve bilişim sistemlerinin yetkinlik düzeyleri dikkate alınmalıdır.
 
Kamuda kurumsal yönetişim
Kamu kurumlarında stratejik yönetim, insan kaynakları yönetimi, risk yönetimi, bilgi yönetimi ve iç kontrol sistemleri geliştirilmelidir.
 
Kişisel verilerin korunması ve kurumlar arası veri paylaşım standartları
Kişisel verilerin korunması ve kurumlar arası veri paylaşımına ilişkin mevzuat hazırlanmalı, veri sahipliği tanımlanmalı ve hangi verilerin kimler tarafından üretileceği ve paylaşılacağının usul ve esasları oluşturulmalıdır.
 
Veri depolama ve iletiminde standartlar
Veri depolanmasında ve iletişiminde standartlar belirlenmeli ve bu standartların etkili bir şekilde uygulanması sağlanmalıdır.
 
Bilgi toplumu faaliyetlerinin uluslararası alanda takip edilmesi
Avrupa Birliği ve dünyanın önde gelen ülkelerindeki bilgi toplumu faaliyetleri ve özellikle elektronik kamu hizmetleri sunumunun geliştirilmesine ilişkin program ve girişimler yakından izlenmelidir.
 
Kamu idarelerinin bilişim stratejilerine uygun bilişim yatırımları yapması
Bilişim teknolojileri yatırım kararlarının önceden belirlenmiş bilişim stratejilerine uygun olarak kurumsal amaç ve hedeflere paralel alınmasını ve bu projelerde kaynakların etkili ve verimli kullanılmasını sağlayacak mekanizmalar geliştirilmelidir.
 
Kamuda mükerrer bilişim yatırımlarının engellenmesi, iyi uygulamaların paylaşılması
Yatırımcı kurumlar arasında koordinasyon ve iletişim eksikliği mükerrer yatırımların yapılmasına neden olabileceğinden, bilişim teknolojileri yatırımlarının tek merkezden koordinasyonunun sağlanması, kamu kurumlarının kullandıkları yazılım envanterinin oluşturulması ve mükerrer yatırımların önlenmesi kamu kaynaklarının israf edilmemesi ve iyi uygulamaların tüm kurumlara yaygınlaştırılması açılarından büyük öneme sahiptir.
 
Bilişim projelerinde kamu idarelerine danışmanlık sistemi oluşturulması
Yerli bilişim sektörünün desteği ile merkezi bir danışmanlık yapısı oluşturulmalı ve bu yapı sayesinde, kamu kurumlarına bilişim teknolojileri ürünlerinin tasarımında, şartname hazırlıklarında ve kabulünde destek olunmalıdır. (Bahse konu yapının, kamu iştiraki şeklinde tasarlanmış bir anonim şirket olabileceği değerlendirilmektedir.)
 
Kamu hizmetlerinin elektronik sunumuna ilişkin tedbirler
Kamu hizmetlerinin sunumunda, iş süreçlerinin kullanıcılar ve iş dünyasının ihtiyaçları doğrultusunda tasarlanması, vatandaş odaklı hizmet anlayışının özümsenmesi, bilişim sistemleri üzerinden sunulan hizmet sayısının artırılması ve hizmetlerin elektronik ortamda sunulmasına ilişkin farkındalığı artıracak çalışmalarla kullanıcı memnuniyet oranlarının yükseltilmesi sağlanmalıdır.
 
Tüm elektronik kamu hizmetlerinin e-Devlet kapısında sunumu
Kamu kurumlarının internet üzerinden sunduğu hizmetlerin tamamına, e-devlet hizmetlerine ulaşılan “www.turkiye.gov.tr” portalinden erişilmesi, bu kapsamda mevcut kurumsal yapıların e-devlet hizmetleri sunumuna uygunlukları bakımından değerlendirilmesi ve güçlendirilmesi sağlanmalıdır.
 
E-Devlet yatırımlarında öncelik alanlarının belirlenmesi
Kullanımı yoğun ve getirisi yüksek hizmetlere ilişkin e-devlet yatırımlarına öncelik verilmelidir.
 
e-Devlet hizmetlerinin derecelendirilmesi ve kullanıcı ihtiyaçlarına göre özelleştirilebilmesi
e-Devlet hizmetleri; kullanılabilirlik, erişilebilirlik, kullanıcı mahremiyeti ve memnuniyeti gibi konularda derecelendirilmeli ve geliştirilmelidir. Ayrıca, e-devlet hizmetleri kullanıcıların ihtiyaç, beklenti ve tercihlerine göre özelleştirilebilmelidir.
 
Reşit olmayanların belirli e-devlet hizmetlerinden yararlanabilmesi
Reşit olmayanların da gerektiği hallerde (on sekiz yaşından küçük öğrencilerin eğitim hizmetleri ile ilgili ihtiyaç duyduğu haller gibi) belirli e-devlet hizmetlerinden yararlanabilmeleri sağlanmalıdır.
 
Kayıtlı e-posta sistemi
e-Devlet ve e-ticaret uygulamalarının yaygınlaşmasını teminen, kamu hizmetlerinin sunumunda bürokrasinin azaltılması, kırtasiye masraflarından ciddi miktarlarda tasarruf sağlanabilmesi, e-dönüşümden beklenen fayda ve verimin artırılması için önemli araçlardan bir tanesi olan kayıtlı e-posta sistemi yaygınlaştırılmalı ve yerli kayıtlı e-posta hizmet sağlayıcılar için serbest piyasa şartlarını sağlayacak tedbirler alınmalıdır.
 
Kamu idarelerinin kurumsal internet sitelerinin iyileştirilmesi
Kamunun vatandaşa hizmet sunumunda önemli bir araç olan kurumsal internet siteleri, kurumsal amaç ve hedefler çerçevesinde, sunulan hizmetlerin etkinliğini artıracak ve iş sürekliliğini temin edecek şekilde iyileştirilmeli ve bahse konu sitelerin tasarımında, içerik sunumunda ve genel olarak yönetiminde ulusal ve uluslararası iyi uygulama örnekleri ve standartlar referans alınmalıdır. Ayrıca, kamu internet sitelerinin birden fazla yabancı dilde sunulmasının teşvik edilmesi önerilmekte ve kamu internet sitelerinin ilgili dillerin kurallarına uygunluğu açısından sürekli denetlenmesi ülke itibarı açısından kritik öneme sahiptir.
 
KAKİS’in yenilenmesi ve bu belgeye uygunluğun denetimi ve derecelendirme
Bir e-devlet projesi olarak hazırlanan “Kamu Kurumları İnternet Siteleri Standartları ve Önerileri Rehberi” yeniden tasarlanarak, kamu kurumları internet sitelerinin adresleme yapısından, site tasarımına, içerik sunumundan, içerik yönetimine kadar birçok hususta güncel standartları ve teknik spesifikasyonları açık olarak tanımlayacak hale getirilmelidir. İlave olarak;
• Bahse konu Rehberin sürekli güncel tutulması,
• Tüm kamu kurum/kuruluş internet sitelerinde, anılan Rehberde tanımlanan standartlara uyumun yasal olarak zorunlu hale getirilmesi,
• Bu standartlara uygunluğun periyodik olarak denetiminin yapılması,
• Buna bağlı olarak, kamu kurum/kuruluş internet sitelerinin derecelendirilmesi
önerilmektedir.
 
Kamuya ait e-hizmetlerde geri bildirim mekanizması
Kamu internet sitelerinden hizmet alanların aldıkları her bir hizmet için memnuniyet durumlarını (dilek, şikâyet ve önerilerini) ifade edebilecekleri bir geri bildirim mekanizması tesis edilmelidir. Bahse konu mekanizma, merkezi bir yapı tarafından tüm kurumlar için standardize edilmeli ve denetlenmelidir.
 
İnternet yayıncılığının ve bu alanda çalışanların Basın Kanunu kapsamına alınması ve haber hak sahipliğinin düzenlenmesi
İnternet yayıncılığının Basın Kanunu kapsamında yayıncılık, çalışanlarının ise basın çalışanı sayılabilmesini teminen, internet haber sitelerince internet ortamında yapılan yayınların Basın Kanunu’nun kapsamına alınması, Basın Kanunu’nun ve ilgili diğer mevzuatın bu amaçla yeniden düzenlenmesi, bu sayede internet medyasını da içeren kapsamlı bir mevzuatın oluşturulması ve bu mevzuatta haber üzerindeki hak sahipliğinin tespiti hususuna da yer verilmesi önem arz etmektedir.
 
İnternet medyasının mali olarak güçlenmesini teminen resmi ilan ve reklam imkânı sunulması
İnternet medyasının faaliyetlerini habercilik mesleğinin gerektirdiği ilkelere uygun olarak sürdürebilmeleri için, mali yapılarının güçlendirilmesi, bu amaçla, Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun’da ve ilgili diğer mevzuatta, internet haber sitelerinde de resmi ilan ve reklam yayımlatılabilmesine imkân verecek değişikliklerin yapılması önerilmektedir.
 
İnternet medyası çalışanlarının tanımlanması ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi
5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun’un internet medyası çalışanlarını da kapsamalıdır. Ayrıca, anılan Kanunda, internet medyası personelinin çalışma saatleri ve izinlerini sektörün yapısına uygun olarak iyileştirecek şekilde düzenlenmelidir.
 
İnternet medyasının diğer internet uygulama ve ortamlarından ayrıştırılması, tescil, paylaşım, değerlendirme, izleme ve yaptırım mekanizmalarının tesisi
İnternet medyasını, bloglar ve diğer sosyal medya ortamlarından ayırıp sınıflandırabilecek ve tescil edecek güvenilir bir mekanizmanın tesis edilmesi; bu yapının değerlendirme, izleme, kontrol, önerme ve yaptırım gibi yetkilerle donatılması, kullanıcılardan gelen şikâyetleri değerlendirebilmesi ve bu yapı vasıtasıyla internet medyasının bilgi, beceri ve deneyimlerini paylaşması sağlanmalıdır.
 
İnternet haberlerinde habere ilişkin asgari temel bilgilerin sunulması
İnternet medyasında yer alan haberlere ait yer, tarih ve zaman gibi bilgilerin güncel olarak haber alanında yer almasının zorunlu olması sağlanmalıdır.
 
Sosyal medyada kamu kurumları
Kamuoyunu yanıltma ve toplumda kargaşa oluşturma amaçlı haberlere karşı doğru ve hızlı karşılık verilebilmesini teminen, kamu kurumlarının sosyal medyada resmi hesaplarıyla yer alması ve kritik toplumsal olaylarda kamuoyunu doğru bilgilendirebilecek yapıların kurulması tavsiye edilmektedir.
 
İnternet yayıncılığında teknolojik altyapının iyileştirilmesi
İnternet yayıncılığının sağladığı yaygın ve anlık iletişim, düşük maliyetli iletişim, interaktif yayın imkânı gibi avantajlardan en iyi şekilde yararlanabilmek amacıyla dünyadaki iyi uygulama örneklerinin teknolojik altyapılarının örnek alınması tavsiye edilmektedir.
 
İnternet yayıncılığında kalite standartlarının oluşturulması
İnternet yayıncılığında üretilen içeriğe ilişkin kalite standartlarının oluşturulması, içeriğin Türkçe olması ve Türk dili kurallarının doğru kullanılmasının sağlanması büyük önem arz etmektedir.