Öneri No
Öneri Özeti
İlgili Kurum/Kuruluşlar
 
Yerli ve Türkçe içerikli oyun üretimi ile oyun derecelendirme mekanizması
Yurt dışı kaynaklı dijital oyun pazarı ve oyun üretimi nedeniyle, yurt dışına çıkan trafiğin ve pazar gelirlerinin yurt içinde tutulabilmesini, bu gelirlerin vergilendirilebilmesini, çocukların ve gençlerin fiziksel, ruhsal ve ahlaki gelişimlerini olumsuz yönde etkilemeyecek oyunların üretimini teminen;
a. Yerli ve Türkçe içerikli oyun üretiminin niceliksel ve niteliksel olarak geliştirilmesi ve yurt dışı kaynaklı oyunlarla rekabet gücünün ve bu alandaki istihdamın artırılması, ilgili eğitim kurumlarında oyun programlama ve oyun tasarım eğitimlerinin de verilmesi ve yükseköğrenim kurumlarına bu alanlarda bölümler açılması, ilgili kurumlarca yabancı sermayeli yatırımlar da dâhil olmak üzere bu sektöre ilişkin tüm yatırımların, araştırma geliştirme faaliyetlerinin ve istihdamın desteklenmesi ve bu kapsamda vergisel avantajlar da sağlanması,
b. Uluslararası çevrimiçi ve çevrimdışı oyun üretim ve sunumuna ilişkin derecelendirme ve yaş sınırlandırması ölçüt ve kuralları ile bu ölçüt ve kurallara aykırılık halinde uygulanacak tedbir ve müeyyidelerin uyarlanarak bir an önce uygulanmaya başlanması, uygulamanın takibinin sağlanması ve uygulanan yaptırımlar da dâhil olmak üzere sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılması,
c. Oyun derecelendirmesi ve yaş sınırlandırmasına ilişkin ölçüt ve kurallara ilişkin farkındalık oluşturmak amacıyla tanıtım çalışmalarının yapılması ve bu amaçla özellikle radyo ve televizyon yayınları ile dijital oyun tanıtımlarının yapıldığı internet sitelerinden yararlanılması
önerilmektedir.
 
İnternetin güvenli, bilinçli ve etkin kullanımı için araştırmalar ve farkındalık çalışmaları
Başta çocuk ve ergen sağlığını riske atan siber zorbalık, akran istismarı, çocuk pornografisi, cinsel istismar, madde kullanımı, zararlı içerik, bilgi kirliliği ve benzeri suç ve problemlerle mücadele konusunda araştırmalar yapılmalı, araştırma sonuçları konusunda uzman profesyonellerle birlikte değerlendirilmeli, mücadeleye yönelik politikalar ve uluslararası işbirlikleri geliştirilmeli, internetin bilinçli, güvenli ve etkin kullanımına yönelik toplumsal farkındalığın artırılması için, bu çalışmalar ve sonuçları hakkında kamuoyu düzenli bilgilendirilmeli, bu amaçla kısa filmler ve kamu spotlarının üretilmesi ve okuyucu dostu el kitapçıklarının dağıtımı yaygınlaştırılmalıdır.
 
İnternette sosyal ve psikolojik mağduriyetlerle karşılaşanların korunması ve rehabilitasyonu
Siber zorbalık, akran istismarı, çocuk pornografisi, cinsel istismar gibi suçlar ve internette kişilik haklarına saldırılarla mücadeleye ve bu suç ve eylemlerden zarar görenleri korumaya yönelik hukuki altyapının güçlendirilmesi, bu suçlardan zarar gören çocukların rehabilite edilmesinde çocuk izleme merkezlerinden yararlanılması ve bu merkezlerin mağdurlara internet üzerinden destek verebilmesinin sağlanması önerilmektedir.
 
İnternetin bilinçli kullanım düzeyine ilişkin akademik araştırmalar
Çocukların bilişim teknolojilerini kullanma, tüketme, ailelerin bu anlamda bilgi ve duyarlılık düzeyini anlama ve yakın gelecekte artma riski bulunan suçların ve sosyal risklerin önceden tahmin edilerek gerekli önlemlerin alınabilmesi için ulusal düzeyde akademik araştırmalar yapılmalıdır.
 
İnternet kullanıcılarına yönelik ulusal yardım ve destek hattının oluşturulması
İnternet ortamında suç teşkil eden, sakıncalı ve zararlı içerikle mücadele ile bilişim teknolojisi ürünleri ve internet kullanımından kaynaklanan psiko-sosyal, hukuki, teknik ve sağlıkla ilgili mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla, uluslararası örneklerine uygun olarak yardım ve destek hattı oluşturulmalıdır.
 
İnternetin güvenli, bilinçli ve etkin kullanımı için tüm paydaşların işbirliği içinde çalışması
İnternetin güvenli, bilinçli, etkin ve doğru kullanımı konusunda özellikle sivil toplum kuruluşlarının özendirilmesi ve desteklenmesi, konu ile ilgili olarak başta Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ve Diyanet İşleri Başkanlığı olmak üzere, tüm kamu kurumları, özel sektör ve sivil toplum paydaşlarının işbirliği içerisinde çalışmalarda bulunulması, projeler üretilmesi, kamu bilinçlendirme merkezleri kurulması, eğitimler ve seminerler düzenlenmesi önerilmektedir.
 
İnternet içeriklerinde akıllı işaretleme mekanizması
İnternet içerikleri başta olmak üzere, video ve filmlerin uluslararası derecelendirme ve yaş sınıflandırılması ölçüt ve kurallarına uygun olarak televizyon yayınlarında olduğu gibi akıllı işaretleme yoluyla sınıflandırılmasına ilişkin usul ve esaslar ile aykırılık halinde uygulanacak tedbir ve müeyyidelerin tespiti ile bir an önce uygulanmaya başlanmalı, uygulamanın etkin bir şekilde takibi sağlanmalı ve uygulanan yaptırımlar da dâhil olmak üzere sonuçları kamuoyuyla paylaşılmalı; konuya ilişkin ölçüt ve kurallarla uygulamanın sonuçlarına ilişkin bilgilendirme, tanıtım ve reklamlarda geleneksel basın yayın organlarının yanında yeni medyadan (internet, sosyal medya, mobil teknolojiler, IP TV, dijital yayınlar gibi) etkin bir şekilde yararlanılmalıdır.
 
İnternetin güvenli, bilinçli ve etkin kullanımına için geleneksel ve yeni medyadan yararlanılması
İnternetin güvenli, bilinçli, etkin ve doğru kullanımının toplumda yerleşmesi için hem geleneksel basın yayın organlarından hem de yeni medyadan (internet, sosyal medya, mobil teknolojiler, IP TV, dijital yayınlar gibi) etkin bir şekilde yararlanılmalıdır.
 
Çevrimiçi kaynak araştırma yöntemleri hakkında kamuoyunun bilinçlendirilmesi
Çevrimiçi ortamda karşılaşılan bilginin doğruluğunun sorgulanması, farklı kaynaklardan araştırma ve kaynak karşılaştırması yapılması hususunda kamuoyu bilinçlendirilmelidir.
 
Çevrimiçi pozitif içerik, kamu kurumları çocuk siteleri, içerik üretiminde çocukların düşünülmesi
Çocuk ve ergenlerin, interneti bilinçli ve güvenli kullanımı ile fiziksel ve ruhsal gelişiminin sağlığını teminen,
a. Çocuklar için, çizgi filmler başta olmak üzere, eğitici, eğlendirici ve bilgilendirici çevrimiçi pozitif içerik üretimi ile bu amaçla çocuk ve ergenlere yönelik oluşturulacak internet sitelerinin yapımı ve kullanımı teşvik edilmelidir.
b. Çocukların yaşlarına uygun içeriklere erişebilecekleri networkler ve arama motoru oluşturulmalı, kamu kurumları [www.cocuk.{kurumadı}.gov.tr formatında] görevlerini ve hizmetlerini en sade ve anlaşılır biçimde görsel öğelerle çocuklara sunmalıdır.
c. Çocuklara özel internet sitelerinde, çocuk dilinde haberler sunularak çocuklara gündemi takip etme ve haber okuma alışkanlıkları kazandırılmalı, bu internet sitelerinde çocuklara söz hakkı verilerek, özellikle kendileriyle ilgili konularda yorumda bulunmalarının ve kendilerini ifade etmelerinin kolaylaştırılması sağlanmalıdır.
d. Görsel ve işitsel medyada, programların senaryosunun yazımından izleyiciye sunumuna kadar geçen tüm süreçte çocuk ve ergen gelişiminin gözetilmesi büyük öneme sahiptir.
 
İnternet bağımlılığı ve sorunlu internet kullanımına ilişkin toplumsal bilinçlendirme
İnternet bağımlılığından etkin korunma sağlanmasını teminen, başta çocuk ve ergenler olmak üzere kullanıcıların internet bağımlılığı ve sorunlu internet kullanımı konusunda etkili ve sürekli bir şekilde bilinçlendirilmelidir. Ayrıca;
a. İnternet bağımlılığı ve sorunlu internet kullanımının erken belirtilerinin aile veya okulda fark edilebilmesi amacıyla çalışmalar yapılması,
b. Günlük internet kullanım kurallarının (kullanım süresi ve kullanım zamanı gibi) belirlenmesi ve belirlenen kurallara uyulması,
c. İnternet ve bilgisayar başında geçirilen sürenin azaltılması ve bu amaçla internet servis sağlayıcılar tarafından abone tercihine bağlı olarak internete bağlı kalınan sürenin belirli aralıklarla bağlı cihaza uyarı mesajı gönderilmek suretiyle hatırlatılmasının ve günlük süre kotalı tarifelerin oluşturulmasının sağlanması,
d. Sosyal ve eğlence amaçlı bilgisayar ve internet kullanımını ikame edebilecek türden sosyal, sportif ve kültürel etkinliklere yönelimin sağlanması, yerel yönetimler tarafından bu faaliyetlerin yapılabileceği tesislerin artırılması ve kullanımının teşvik edilmesi,
e. Çocuk ve ergenlerin psiko-sosyal gelişiminin desteklenmesi, bu amaçla aile içi, okul içi etkili iletişim ve süreç yönetimi stratejilerinin geliştirilmesi,
f. İnternet bağımlılığı ve sorunlu internet kullanımına karşı, bazı istisnai durumlarda, internet erişiminin kesilmesi, bilgisayarın kaldırılması gibi tedbirlere başvurulması,
g. İnternetin sorunlu kullanımına ilişkin ulusal düzeyde araştırma yapılması, konuya ilişkin gerekli noktalarda internet bağımlılığı ünitelerinin kurulması ve uygun tedavi ve rehabilitasyon için kullanıcıların internet bağımlılığı ünitelerine yönlendirilmelerinin sağlanması
tavsiye edilmektedir.
 
Uzun süreli bilgisayar kullanımından kaynaklı ergonomik sorunlar hakkında bilinçlendirme
Uzun süreli bilgisayar kullanımının ortaya çıkardığı ergonomik sorunlarla ilgili farkındalığın artırılmasını amaçlayan eğitimlerde;
a. Bilgisayarlı çalışma ünitelerinin kullanıcının temel özellikleri (yaşı, cinsiyeti, antropometrik özellikleri gibi) gözetilerek düzenlenmesi,
b. Bilgisayarlı çalışma ünitelerinin düzenli kontrol, bakım ve iyileştirilmelerin yapılması
konuları vurgulanmalı ve ilgililer tarafından bu hususların uygulanması sağlanmalıdır.
 
Mesleki kas iskelet sistemi hastalıklarına ilişkin eğitim, erken tanı ve tedavi
Mesleki maruziyetler ve mesleki kas iskelet sistemi hastalıkları konularında sağlık çalışanlarının eğitimine önem verilmeli ve mesleki kas iskelet sistemi hastalıklarında erken tanı ve tedavi için gerekli tedbirler alınmalıdır.
 
Teknolojik cihazların sağlıklı kullanımı için tedbirler
Bilgisayar ve diğer bilişim teknolojileri cihazlarının sağlıklı kullanımına ilişkin eğitimler yaygınlaştırılmalı, gereksiz ve uzun süreli kullanımların muhtemel etkilerine ilişkin konularda toplumsal bilinçlenme sağlanmasını teminen, bu eğitimlerde etkileri kesinleşmemiş olmamakla birlikte ihtiyaten;
a. Mobil telefon kullanımında kablolu kulaklık veya hoparlör kullanımının tercih edilmesi,
b. Büyüme ve gelişmesi süren çocuklarda mobil elektronik haberleşme cihazlarının kullanım yaşının geciktirilmesi,
c. Gebelikte mobil elektronik haberleşme cihazlarının kullanımının asgari düzeye indirilmesi,
d. Mobil telefonla konuşmaların gereğinden fazla uzun tutulmaması,
e. Mobil telefon kullanımında; giden aramalarda numara çevrildikten sonra çağrı kuruluncaya kadar telefonun vücuttan uzakta tutulması ve bağlantının gözle izlenmesi, gelen aramalarda ise önce çağrının yanıtlanıp sonra telefonun kulağa götürülmesi,
f. Mobil elektronik haberleşme cihazı satın alırken SAR değerinin belirlenen standartlara uygunluğuna dikkat edilmesi,
g. Bebek odalarının yakınında mobil elektronik haberleşme cihazlarının bulundurulmaması,
h. Uykudan önce mobil elektronik haberleşme cihazlarının kapatılması, kapatılmayacaksa bile başucundan uzağa konulması,
i. Mobil elektronik haberleşme cihazlarının motorlu araç kullanırken ve akaryakıt istasyonlarında kullanılmaması
gibi hususlar vurgulanmalıdır.
 
Mobil elektronik haberleşme cihazlarının SAR değerine ilişkin etkin takip mekanizması
Mobil elektronik haberleşme cihazlarının piyasaya arzında SAR değerlerinin ürünün ambalajı üzerinde yazılmasının zorunlu hale getirilmesi, piyasa gözetim ve denetiminde bu hususa da dikkat edilmesi, piyasa gözetimi ve denetimi sonucunda belirlenen SAR değerlerine uygun olmayan cihazlar hakkında piyasaya arzın yasaklanması ve toplatılması müeyyidelerinin uygulanması önerilmektedir.
 
BİT ürünlerinin sağlığa uygunluğuna dair kullanım kılavuzu ve ambalaj bilgisi
Bilişim teknoloji ürünlerinin sağlık açısından uygunluğuna ilişkin bilgilerin ürün ambalajında ve kullanım kılavuzlarında yer alması sağlanmalıdır.
 
Tüm paydaşların işbirliği ile BİT ürünlerinin sağlık etkileri üzerinde araştırmalar yapılması ve doğru bilgi paylaşım kanallarının oluşturulması
Sağlık Bakanlığı, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, yükseköğrenim kurumları ve sivil toplum kuruluşları tarafından işbirliği içerisinde internet ve bilişim teknolojisi ürünlerinin kullanımının toplum ve birey sağlığı üzerindeki etkileri ile elektromanyetik alanların sağlık üzerine etkileri konularında periyodik olarak araştırmalar ve çalışmalar yapılması, bunların sonuçları hakkında kamuoyunun bilgilendirilmesi, bu alanda yapılanların paylaşıldığı bir bilgi havuzu ve bilgi akışının sağlanacağı bir mekanizmanın oluşturulması önerilmektedir.
 
Tele-tıp, e-sağlık ve sağlık bilgi sistemlerinde entegre sistem tasarımı
Sağlık Bakanlığınca tele tıp, e-sağlık uygulama ve olanaklarının geliştirilmesi, bilişim teknolojileri ürünlerinin kullanımının mevcut tüm alt birim ve kurumlarını da içerecek şekilde entegre sistem tasarımlarıyla artırılması önerilmektedir.
 
BİT ürünlerinin ve kullanımın zekâya etkileri üzerine akademik çalışmalar yapılması
Bilişim teknolojileri ürünleri ve internet kullanımının zekâ üzerindeki etkileri ile ilgili üniversiteler ve nöropsikologların araştırmalarının artırılması teşvik edilmelidir.