Öneri No
Öneri Özeti
İlgili Kurum/Kuruluşlar
 
Kurumsal Yapılanma
[SEÇENEK-1: Bilişim Bakanlığı Kurulması]
Bilişim sektörünün potansiyelinin harekete geçirilmesi, bilişim sektörünün tek bir elden koordine edilmesi, özellikle elektronik haberleşme, yayıncılık, posta ve bilgi teknolojileri sektörlerine ilişkin hedef, ilke, politika ve stratejilerin oluşturulması işlevleri bu alanda görevli tek bir kurumsal yapı tarafından gerçekleştirilmelidir. Bu çerçevede, oluşturulması gereken kurumsal yapının Bakanlık (Bilişim Bakanlığı) şeklinde yapılanması önerilmektedir. Önerinin hayata geçirilmesi durumunda, kurulacak Bakanlığın yetki ve sorumlulukları çerçevesinde, bilişimle ilgili yetki ve sorumluluk sahibi tüm kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilat kanunları revize edilmelidir.
 
Kurumsal Yapılanma (devam)
Kurulması önerilen Bilişim Bakanlığı tarafından;
a. Bilişim sektörünün tamamına ilişkin, küresel gelişmelerin yakından izlenmesi,
b. Bu alanda risklerin, fırsatların ve tehditlerin ulusal düzeyde ayrıntılı olarak analiz edilmesi,
c. Bilişim alanında ulusal düzeyde hedef, ilke, politika ve stratejiler geliştirilmesi,
d. Bilişim alanında ulusal koordinasyonun sağlanması,
e. Bağlı, ilgili ve ilişkili kurumların faaliyetlerinin bunlara uygunluk yönünden izlenmesi,
f. Bilişim sektörüne ilişkin resmi istatistiklerin oluşturulması,
g. Mevzuat taslaklarının hazırlanması veya hazırlanmasında koordinasyonun sağlanması,
h. Uluslararası hukukun iç hukuk sistemine uyarlanmasının koordine edilmesi,
i. Özellikle kişisel verilerin korunması, bilgi güvenliğinin sağlanması, spektrumun etkin ve verimli kullanılması, ortak yerleşim ve tesis paylaşımı ile elektronik haberleşme altyapılarının kurulması ve geçiş hakları konusunda etkin görevler üstlenilmesi
önerilmektedir.
 
Kurumsal Yapılanma (devam)
[SEÇENEK-2: Bilişim Ajansı Kurulması]
Sektörün dinamizmine uygun bir şekilde, gerekli ihtiyaçlara hızlı reaksiyon verebilecek, uluslararası kabul görmüş kurumsal yönetişim ilkelerine tam uygun, Başbakana doğrudan bağlı, tüzel kişiliği haiz bir Bilişim Ajansı kurulması önerilmektedir.
Bu bağlamda, Ajans yetkin kişilerden oluşan bir yönetim kurulu tarafından yönetilmelidir. Yönetim kurulu üyelerinin belirlenmesine ilişkin süreçler, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerine uygun olmalı, üyelerin yetkinliğine yönelik kriterler güçlü olmalıdır. Yönetim kurulu; strateji ve politika üretimi, stratejik yönetim, iç kontrol, risk yönetimi gibi kritik alanlara odaklanmalı, yöneticilerin atanması, personelin ücret rejiminin belirlenmesi gibi konularda karar alma yetkisi bulunmalıdır.
Ajansa yönelik kamu pay sahipliği işlevi dikkatli bir biçimde tasarlanmalıdır. Ajansın, bütçe, yatırım gibi parametreleri bahse konu pay sahipliği modeli ve kurumsal yönetişim ilkeleri çerçevesinde belirlenmelidir.
Ajansın üst yöneticisi (CEO), Ajansın yönetim kurulunun üyesi olmalı; kendisi ile Yönetim Kurulu arasında performans sözleşmesi yapılmalı; ancak görevler ayrılığı ilkesinin gereği olarak üst yönetici, yönetim kurulunun başkanı olmamalıdır. Ayrıca, atanacak ilk üst yöneticinin küresel düzeyde ya da ülke düzeyinde kurumsal büyük şirketlerde üst yöneticilik yapmış başarılı bir kişi olması tavsiye edilmektedir.
Ajans, TBMM’ye hesap vermelidir. Ajansın mali raporları uluslararası standartlara uygun olmalıdır. Ajansın dış denetimi Sayıştay tarafından yapılmalı, ayrıca uluslararası standartlara uygun olarak bağımsız dış denetim yapılmalıdır. Ajansın iç denetimi, yönetim kurulu üyelerinden oluşacak bir denetim komitesi tarafından gerçekleştirilmelidir.
Ajansın faaliyetlerine, Başbakan başkanlığında önemli e-devlet projelerine sahip kamu idareleri, bilişim sektörü, STK’lar ve akademik kurumların da temsil edildiği bir danışma kurulunun yön vermesinde yarar bulunmaktadır. Bu amaçla, 2009 yılında e-Devlet ve Bilgi Toplumu Kanun Tasarısı Taslağında önerilen Bilgi Toplumu Ajansı, yukarıda Bilişim Bakanlığı önerisi için öngörülen yetki ve sorumluluklara uygun olarak yeniden kurgulanmalıdır.
Ajansın personel ve ücret rejimi; bilişimin ülkemizin sürdürülebilir kalkınmasına en fazla katkı yapmasını sağlamasında önem arz eden branşlarda, en iyi üniversitelerin en başarılı mezunlarını, ilgili alanlarda muteber kurumlarda doktora yapmış kişileri ve küresel/milli ölçekte dev bilişim şirketlerinde kritik görevler üstlenmiş bireyleri cezbedecek nitelikte olması tavsiye edilmektedir. Personelin ve yöneticilerin yetkinliklerinin uluslararası standartlara uygun tanımlanması gerekmektedir. İşe alım kriterlerinin şeffaf ve modern insan kaynakları yönetimine uygun olması büyük önem taşımaktadır.
Bu Seçeneğin hayata geçirilmesi durumunda, Bilişim Bakanlığı kurulmasına ilişkin 1. Seçenekte bağlı, ilgili ve ilişkili kurum/kuruluşlar tarafından icra edilmesi öngörülen fonksiyonlar, Bilişim Ajansında oluşturulacak münhasır daireler tarafından yerine getirilebilecektir.
 
Kurumsal Yapılanma (devam)
[SEÇENEK-3: Mevcut Bakanlıklardan Uygun Olanın Yeniden Yapılandırılması]
Yeni bir kurumun oluşturulması (Bakanlık ya da Ajans), ciddi alt yapı çalışmaları yapılması, merkezi yönetim bütçesinden önemli miktarda ödenek ayrılması, insan kaynağı temini, kurumlar arası görev dağılımında oluşabilecek çakışmaların mer’i mevzuattan ayıklanması, yeni mevzuat düzenlemelerinin yapılması gibi sebeplerden dolayı, zorlu bir süreci beraberinde getirmektedir. Bahse konu kurumsal yapılanmanın dikkatli tasarlanmaması halinde, değişim süreci; kamunun daha da hantallaşması, bürokrasinin artması, kurumsallaşmanın başarılamaması gibi riskler de barındırmaktadır.
Dolayısıyla ilk iki seçenek için, ilgili tüm tarafların katılımıyla kapsamlı bir şekilde fayda-maliyet analizi, risk analizi ve etki analizi çalışmalarının yapılması gerekmektedir. Yapılacak çalışmalar neticesinde, yeni bir kurumsal yapının, mevcut şartlar altında anlamlı olmadığı sonucuna ulaşılması durumunda ise mevcut yapının iyileştirilmesi önerilmektedir. Bu itibarla, 1. seçenekte sunulan ve Bilişim Bakanlığı tarafından icra edilecek fonksiyonların, mevcut Bakanlıklardan birisi marifetiyle yapılmasının (Bu Bakanlık, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı ya da Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı olabilecektir.) uygun olacağı değerlendirilmektedir. Ancak, bu alternatifin uygulanması durumunda dahi, yukarıda sayılan görevlere uygun şekilde, ilgili bakanlığın yetki ve sorumlulukla donatılacak şekilde teşkilat kanunun revize edilmesi gerekecektir.
Diğer taraftan, 3. Seçeneğin uygulanması halinde, yeniden yapılandırılacak idarenin zayıf yanları, maruz kaldığı riskler ve tehditler, öneri kapsamında ilgili Bakanlığın bünyesinde kurulacak yeni alt birime/birimlere de sirayet edebilecektir.
 
Bilişim Akreditasyon Enstitüsü kurulması
Bilişim Akreditasyon Enstitüsü kurulması önerilmekte ve kamu ihalelerine, anılan enstitü tarafından akredite edilmiş ve ihale konusu alanda uzmanlaşmış isteklilerin girmesini sağlayacak bir sistem kurulmalıdır.
 
İnternet yayıncılığının ve bu alanda çalışanların Basın Kanunu kapsamına alınması ve haber hak sahipliğinin düzenlenmesi
İnternet yayıncılığının Basın Kanunu kapsamında yayıncılık, çalışanlarının ise basın çalışanı sayılabilmesini teminen, internet haber sitelerince internet ortamında yapılan yayınların Basın Kanunu’nun kapsamına alınması, Basın Kanunu’nun ve ilgili diğer mevzuatın bu amaçla yeniden düzenlenmesi, bu sayede internet medyasını da içeren kapsamlı bir mevzuatın oluşturulması ve bu mevzuatta haber üzerindeki hak sahipliğinin tespiti hususuna da yer verilmesi önem arz etmektedir.
 
İnternet medyasının mali olarak güçlenmesini teminen resmi ilan ve reklam imkânı sunulması
İnternet medyasının faaliyetlerini habercilik mesleğinin gerektirdiği ilkelere uygun olarak sürdürebilmeleri için, mali yapılarının güçlendirilmesi, bu amaçla, Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun’da ve ilgili diğer mevzuatta, internet haber sitelerinde de resmi ilan ve reklam yayımlatılabilmesine imkân verecek değişikliklerin yapılması önerilmektedir.
 
İnternet medyası çalışanlarının tanımlanması ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi
5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun’un internet medyası çalışanlarını da kapsamalıdır. Ayrıca, anılan Kanunda, internet medyası personelinin çalışma saatleri ve izinlerini sektörün yapısına uygun olarak iyileştirecek şekilde düzenlenmelidir.
 
İnternet medyasının diğer internet uygulama ve ortamlarından ayrıştırılması, tescil, paylaşım, değerlendirme, izleme ve yaptırım mekanizmalarının tesisi
İnternet medyasını, bloglar ve diğer sosyal medya ortamlarından ayırıp sınıflandırabilecek ve tescil edecek güvenilir bir mekanizmanın tesis edilmesi; bu yapının değerlendirme, izleme, kontrol, önerme ve yaptırım gibi yetkilerle donatılması, kullanıcılardan gelen şikâyetleri değerlendirebilmesi ve bu yapı vasıtasıyla internet medyasının bilgi, beceri ve deneyimlerini paylaşması sağlanmalıdır.
 
İnternet haberlerinde habere ilişkin asgari temel bilgilerin sunulması
İnternet medyasında yer alan haberlere ait yer, tarih ve zaman gibi bilgilerin güncel olarak haber alanında yer almasının zorunlu olması sağlanmalıdır.
 
Sosyal medyada kamu kurumları
Kamuoyunu yanıltma ve toplumda kargaşa oluşturma amaçlı haberlere karşı doğru ve hızlı karşılık verilebilmesini teminen, kamu kurumlarının sosyal medyada resmi hesaplarıyla yer alması ve kritik toplumsal olaylarda kamuoyunu doğru bilgilendirebilecek yapıların kurulması tavsiye edilmektedir.
 
İnternet yayıncılığında kalite standartlarının oluşturulması
İnternet yayıncılığında üretilen içeriğe ilişkin kalite standartlarının oluşturulması, içeriğin Türkçe olması ve Türk dili kurallarının doğru kullanılmasının sağlanması büyük önem arz etmektedir.