Öneri No
Öneri Özeti
İlgili Kurum/Kuruluşlar
 
Stratejik sektör olarak bilişim
Bilişim sektörü, stratejik önem ve önceliğe sahip bir alan olarak değerlendirilmeli, bilişim teknoloji ve imkânları ülke yönetiminde etkin bir şekilde kullanılmalı, özellikle yazılım sektörü başta olmak üzere, bu alandaki tüm yatırım ve yeni teknolojiler, araştırma geliştirme faaliyetleri (tek kişilik araştırma geliştirme faaliyetleri dâhil) ve istihdam desteklenmeli, gerektiğinde vergisel avantaj ve kolaylıklar sağlanmalı, yerli ve yabancı tüm yatırımcıların yatırım kararlarını olumsuz yönde etkileyebilecek ve yeni yatırımların önünde engel teşkil edebilecek hukuki ve fiili koşullar ortadan kaldırılmalıdır.
 
Birlikte Çalışabilirlik ve Kurumsal Standartlar Enstitüsünün kurulması
e-Dönüşüm sürecinde arzu edilen hedeflere ulaşılabilmesi için kamu kurumları arasında hem teknik hem de organizasyonel boyutta birlikte çalışabilirlik bilinci ve altyapısı ile etkin koordinasyonun sağlanması gerekmektedir. Bu itibarla; ulusal birlikte çalışabilirlik çerçevesini oluşturmak, bu çerçeveye uygun olarak kamu kurumlarını denetlemek, derecelendirmek ve yaptırım mekanizması oluşturmak amacıyla Birlikte Çalışabilirlik ve Kurumsal Standartlar Enstitüsü kurulması önerilmektedir. (Anılan Enstitünün fonksiyonları Kısım-1 altında Bölüm 11.5’te detaylı bir şekilde ele alınmıştır.)
 
Veri merkezi işletmeciliğinde cazibe merkezi
Ülkemiz veri merkezi işletmeciliği için bir cazibe merkezi haline getirilmelidir. Bu durum, bilgi güvenliği, kişisel verilerin korunması, vergilendirme, uluslararası platformlarda bu alanda söz sahibi olunması, hukuki anlaşmazlıklarda avantajlı konumda olabilmek gibi fırsatları bünyesinde barındırmaktadır. Bahse konu veri merkezlerinin fiziki ortam gerekliliklerine uygunluğu itibarıyla ve kalkınma politikaları çerçevesinde doğu illeri değerlendirilebilir.
 
İnternette yerli içeriğin ve yurt içinde barındırmanın teşvik edilmesi
Yerli içeriğin üretiminin özendirilmesi ve içeriğin yurt içinde barındırılmasının sağlanması yurt dışına döviz çıkışını azaltacağından, ülkemizin jeopolitik konumunun sonucu olarak internet değişim ve barındırma merkezi olarak gelişimi ve bu faaliyetler nedeniyle elde edilen gelirin vergilendirilebilmesini teminen,
a. İçeriğin yurt içerisinde barındırılmasının teşvik edilmesi,
b. Barındırma hizmetlerinin yurt dışından sağlanması yerine trafiğin ve içeriğin yurt içinde kalmasını sağlayacak tedbirlerin alınması,
c. Kamu kurum ve kuruluşlarının içeriklerinin yurt içinde tutulmasının zorunlu hale getirilmesi,
d. Yurt içinde üretilen içerik ve verinin yurt içinde tutulabilmesi hatta yurt dışında faaliyet gösteren şirketlerin de barındırma hizmetlerinin Türkiye’den sağlanması için gereken güvenli ve cazip ortamının sağlanması, bu amaçla öncelikle Kişisel Verilerin Korunmasına İlişkin Kanun Tasarısının yasalaştırılması ve diğer yapısal tedbirlerin alınması,
e. Barındırma hizmetleri için ihtiyaç duyulan enerji ve iklimlendirme maliyetlerini nispeten azaltacak bölgelere genişband internet yatırımı başta olmak üzere gereken yatırımların acilen yapılması,
f. Barındırma hizmetlerin gerektirdiği enerji ve diğer altyapı maliyetleri ile bu hizmetlerden alınan vergilerin hizmeti teşvik edici mahiyette gözden geçirilmesi
g. Yerli arama motoru, sosyal paylaşım ve video siteleri ile e-posta sağlayıcıların yaygınlaştırılması teşvik edilmelidir.
önerilmektedir.
 
Ülkemizde İnternet Trafik Değişim Noktaları oluşturulması ve İstanbul’un Peering Merkezi olması
İnternete daha hızlı ve ucuz erişim için ülkemizde internet trafik değişim noktaları (IXP-Internet Exchange Points) oluşturulmalı; bu itibarla Türkiye’nin jeopolitik konumundan istifade edebilmek ve trafiğin yurtdışında gerçekleşmesini minimize etmek için İstanbul’un peering merkezi (internet omurgaları arasında doğrudan trafik akışı sağlayan ara bağlantı merkezi) haline getirilmesi bir ulusal politika olarak benimsenmelidir. Bu amaçla, uluslararası platformlarda ön plana çıkan Frankfurt, Amsterdam, Viyana gibi peering merkezi haline gelmiş şehirler için takip edilen stratejiler incelenmelidir. İlgili trafik değişimlerinin yurtdışında gerçekleşmesini engellemek ve Erişim Sağlayıcılar arasındaki ilgili politikaların düzenli bir şekilde yürütülmesi bir gereklilik haline gelmiştir.
 
Müşterek altyapı yatırımları ve kullanımı
İşletmeciler tarafından, mükerrer altyapı yatırımları yerine mevcut altyapı yatırımlarının geliştirilmesi ve ihtiyaç bulunan yerlere ulaşılmasını teminen, elektronik haberleşme ve yayıncılık tesis ve alt yapılarının, işletmeciler tarafından müştereken kurulması ve mevcut tesislerin paylaşılmasının sağlanması önerilmektedir.
 
Bilişim teknolojisi ürünleri ile gömülü sistemlerin üretiminin teşviki
Tüketimi hızla artan mobil elektronik haberleşme cihazları başta olmak üzere, bilişim teknolojisi ürünlerinin ve gömülü sistemlerin Türkiye’de üretimini teşvik edecek mekanizmalar oluşturulmalıdır.
 
Ulusal ve uluslararası düzeyde tam rekabete uygun İnternet
İnternetin (altyapı, ip dağıtımı, vs.) belirli ülkelerin tekelinden çıkarılarak küresel düzeyde rekabet ortamının oluşturulması için Birleşmiş Milletler nezdinde yapılan tüm girişimler desteklenmeli, ulusal internet pazarında da etkin ve sürdürülebilir bir rekabet ortamı sağlanmalıdır.
 
Yerli yazılımın ve internette Türkçe içeriğin nicelik ve niteliğinin artırılmasının teşvik edilmesi
Bilişim sektörüne özgü yerli yazılımlarla internetteki yerli ve Türkçe içeriğin nicelik ve niteliğinin artırılmasını teminen;
a. Yerli yazılım ve Türkçe içerik üretilmesine ilişkin yatırımların öncelikle desteklenmesi, araştırma geliştirme faaliyetlerine ilişkin teşviklerde yazılım sektörünün spesifik özelliklerinin de dikkate alınması,
b. İlgili eğitim kurumlarında, veritabanı uzmanı, yazılım uzmanı, ağ teknolojileri uzmanı, bilgi güvenliği uzmanı, web tasarım ve programlama uzmanı gibi sektörel ihtiyaçlara yönelik uluslararası düzeyde uzmanlar yetiştirilmesinin ve bu uzmanlara bilgi teknolojileri proje yönetimi eğitimleri de verilmesinin hedeflenmesi, yükseköğrenim kurumlarında müfredatın bu hedefe uygun olarak gözden geçirilmesi ve gereken bölümlerin açılması,
c. Fen-Edebiyat Fakülteleri başta olmak üzere, ilgili yükseköğrenim kurumlarında isteğe bağlı veya zorunlu olarak okutulan yazılım derslerinin saatlerinin artırılması,
d. Yükseköğrenim kurumlarının bilişimle ilgili bölümleri dışında kalan bölümlerinde okuyan öğrencilerin veya anılan bölümlerden mezun olanların, tercihe bağlı olarak bilişim dersleri alabilmelerinin ve bu sayede ikinci diploma ile mezun olabilmelerinin sağlanması,
e. Meslek ve teknik liselerdeki bilişimle ilgili bölümlerin kalite ve niteliklerinin artırılması,
f. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu tarafından ortaokul ve lise öğrencilerine yönelik açılan açık kaynak kodlu yazılım ve kripto kurslarının artırılması, Savunma Sanayi Müsteşarlığı tarafından bilişim teknolojileri ve ileri teknoloji savunma sistemleri ile ilgili alanlarda kursların açılması,
g. Kamu internet sitelerine ilişkin ortak standartların, kamu kurumlarının ve yetkililerinin internet ortamında ve sosyal medyadaki yerinin belirlenmesi ve buna göre kamu kurumlarının kamuya açıklanabilecek bilgilerini internet siteleri ve sosyal medya üzerinden kullanıcılarla paylaşmalarının sağlanması
önerilmektedir.
 
Toplum genelinde bilişim okuryazarlığının artırılması
Toplumun bilişim okuryazarlık düzeyinin artırılabilmesi amacıyla, kullanıcı dostu uygulamalar ile pozitif içerik desteklenmeli, ortaöğretim seviyesinde, medya okuryazarlığı dersinin içeriği, bilişim teknolojileri ve internetin bilinçli, güvenli ve etkin kullanımıyla zenginleştirilmeli ya da müfredatta seçmeli olarak bilinçli, güvenli ve etkin internet kullanımı dersine de yer verilmeli, seçmeli dersler arasında bulunan bilişim sistemleri ve yazılım dersi, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu’nun belirlediği bilişim okuryazarlığı temel beceri ve kriterleri dikkate alınarak zorunlu hale getirilmelidir.
 
Kamu internet erişim merkezleri, bilgi evleri ve teknoloji köyleri
Okul, halk eğitim merkezi, mesleki eğitim merkezi, öğretmenevi, kışla ve benzeri yerlerdeki kamu internet erişim merkezlerinin etkin kullanılması yönünde hukuki, idari ve teknik tedbirlerin alınması ve bu yönde bir uygulama modelinin geliştirilmesi ile bilgi evleri ve teknoloji köylerinin kurulması önerilmektedir.
 
Ar-Ge faaliyetlerinin teşviki
Araştırma geliştirme faaliyetlerine merkezi yönetim bütçesinden ve özel sektör tarafından ayrılan mali kaynakların artırılması, Ar-Ge harcamalarının kötüye kullanımına engel olacak ve etkinliğini denetleyecek uluslararası iyi uygulamalar dikkate alınarak gerekli mekanizmaların tesis edilmesi ve bu faaliyetlerde yükseköğrenim kuruluşları ile sanayi kuruluşları arasında etkin bir işbirliğinin sağlanmasına yönelik mekanizmaların tesis edilmesi önerilmektedir.
 
Kamu idarelerinde bilişim yönetişim mekanizmaları
Kamu idarelerinde genel kabul görmüş bilgi yönetimi ve uygun bilgi mimarisi modellerinin uygulanması, en uygun bilişim stratejilerinin araştırılması, tasarlanması ve uygulanmasını sağlayacak bilişim yönetişimi (COBIT benzeri) mekanizmaları oluşturulmalıdır.
 
Kamuda proje yönetim ilkelerine uygun bilişim projeleri
Kamu idarelerinde proje yönetim kültürünün yerleştirilmesi için bilişim projelerinin, proje yönetim ilkelerine uygun olarak geliştirilmesi yasal olarak zorunlu hale getirilmelidir.
 
Kurumsal bilgi yönetimi için Strateji Geliştirme Birimleri
Strateji geliştirme birimleri, kurumsal bilgi yönetimi sisteminin sağlıklı işletilmesinden sorumlu kılınmalı ve bu birim yöneticilerine CIO (chief information officer- bilgi yönetimi başsorumlusu) işlevi yüklenmelidir.
 
Bilişimde ulusal standartların oluşturulması ve kamuda bahse konu standartların uygulanmasına ilişkin süreç tasarımı
Yazılım geliştirme, bilişim hizmet yönetimi ve bilgi güvenliği gibi alanlarda mümkün olduğunca ulusal standartların hazırlanması değerlendirilmeli ya da uluslararası kabul görmüş standartların (COBIT, SPICE, ITIL ve ISO 27001 gibi) kamu bilişim projelerinde ve bilişim yönetiminde uygulanması sağlanmalı; bahse konu standartlara ilişkin sertifikasyon ve denetim mekanizmaları tesis edilmelidir.
 
Kamu bilgi ve tecrübe paylaşıma ağı
Kamu ortak süreçleri için personeli arasında bilgi ve tecrübe paylaşım havuzu oluşturulmalıdır.
 
Kamu bilişim personelinin bilgi ve tecrübe paylaşım ağı
Kamu kurumlarının bilişim birimleri arasındaki iletişim ve işbirliği güçlendirilmeli, kurumlar arası bir iletişim ağı ile bilişim birimleri, kurumsal bilişim çözümleri hakkında projeler ile bireysel ve kurumsal tecrübelerini paylaşabilmelidirler.
 
Bilişim sektörüne yatırımın teşviki ve serbest piyasa koşullarının oluşturulması
Bilişim sektörüne yatırım yapan ve bu sektörde faaliyet gösteren işletmelere pazar alanlarının oluşturulması, pazarda etkin ve sürdürülebilir rekabetin, hukuki güven ve istikrarın sağlanması, gerektiğinde bilişim teknolojisi ürün ve hizmetlerine ilişkin yatırımlara yönelik kredi olanaklarının artırılması ve belirli bir miktar alım garantisi verilmesi tavsiye edilmektedir.
 
Bilişim sektörünün gelişimi için kamu kurumları, yükseköğrenim kurumları, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör işbirlikleri
Bilişim sektöründe üretimi, nitelikli iş gücünü ve istihdamı arttırmaya yönelik olarak yükseköğrenim kurumlarıyla sanayi kuruluşları arasında işbirlikleri sağlanmalı, kamu kurumları, yükseköğrenim kurumları, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör tarafından eğitim ve sertifika programları düzenlenmelidir.
 
Bilişim fırsatları çerçevesinde ulusal istihdam politikası
Çağrı merkezleri ve rehberlik gibi hizmetlerin, bilişim alanındaki istihdamın artırılmasına, ev–ofis gibi alternatif çalışma yöntemleriyle engellilerin, öğrencilerin, ev hanımlarının, emeklilerin ve diğer sosyal kesimlerin işgücü piyasasına kazandırılmasına yönelik birer fırsat olarak değerlendirilmesi ve bu alandaki yatırımların desteklenmesi önerilmektedir.
 
Bilişim fırsatları çerçevesinde ulusal istihdam politikası (devam)
Çalışabilecek durumda olmasına rağmen, fiilen çalışmayan engellilere, öğrencilere, ev hanımlarına, emeklilere ve diğer sosyal kesimlere yönelik eğitim ve sertifika programlarının düzenlenmesi, alternatif çalışma yöntemleri de değerlendirilmek suretiyle, tüm bu kesimlerin iş gücü piyasasına katılımlarını sağlamaya yönelik ulusal istihdam politikası oluşturulması ve bu politikanın etkin bir şekilde uygulanması önerilmektedir.
 
Oyun tabanlı eğitim
Birçok ülkenin en çok önem verdiği konulardan biri olan “Oyun Tabanlı Eğitim” yaklaşımı doğrultusunda uluslararası iyi uygulamalar da incelenerek yöntemler geliştirilmelidir. Böylece çocuklarımıza; stratejik düşünme, takım çalışması, analitik zekâ, özgüven, liderlik ve problem çözme gibi yetenekler kazandırılabilecektir.
 
İnternetin güvenli, bilinçli ve etkin kullanımı için araştırmalar ve farkındalık çalışmaları
Başta çocuk ve ergen sağlığını riske atan siber zorbalık, akran istismarı, çocuk pornografisi, cinsel istismar, madde kullanımı, zararlı içerik, bilgi kirliliği ve benzeri suç ve problemlerle mücadele konusunda araştırmalar yapılmalı, araştırma sonuçları konusunda uzman profesyonellerle birlikte değerlendirilmeli, mücadeleye yönelik politikalar ve uluslararası işbirlikleri geliştirilmeli, internetin bilinçli, güvenli ve etkin kullanımına yönelik toplumsal farkındalığın artırılması için, bu çalışmalar ve sonuçları hakkında kamuoyu düzenli bilgilendirilmeli, bu amaçla kısa filmler ve kamu spotlarının üretilmesi ve okuyucu dostu el kitapçıklarının dağıtımı yaygınlaştırılmalıdır.
 
Ar-ge ve inovasyon için bilgi havuzu oluşturulması
Bilimsel makaleler, bilimsel kitaplar, Ar-Ge ve inovasyon için kayda değer dokümanlar, fikri mülkiyet hakları (patent, telif hakkı, tasarım vb.) bir bilgi havuzunda toplanmalı ve bahse konu bilgi havuzuna araştırmacılar ve girişimciler için erişim kolaylaştırılmalıdır.
 
Tele-tıp, e-sağlık ve sağlık bilgi sistemlerinde entegre sistem tasarımı
Sağlık Bakanlığınca tele tıp, e-sağlık uygulama ve olanaklarının geliştirilmesi, bilişim teknolojileri ürünlerinin kullanımının mevcut tüm alt birim ve kurumlarını da içerecek şekilde entegre sistem tasarımlarıyla artırılması önerilmektedir.
 
Bilişim suçlarıyla etkin mücadele için kurumlar arası sistem entegrasyonu ve birlikte çalışabilirlik
Bilişim suçlarıyla mücadele ve şüphelilerin yakalanması için hızlı bir şekilde işlenen, araştırılması ve anında tespit edilmesi gereken bilişim suçlarında, kurumlar arası bilgi akışının hızlı bir şekilde gerçekleşmesi için gereken etkin koordinasyon ve sistem entegrasyonları için teknik ve hukuki altyapı ile birlikte çalışabilirlik altyapısı en etkin bir şekilde tasarlanmalıdır.
 
Bilgi toplumu faaliyetlerinin merkezi koordinasyonu ve idarelerin derecelendirilmesi
Bilgi toplumu faaliyetlerinin koordinasyonunun sağlanması amacıyla güçlü bir kurumsal yapılanmanın oluşturulması ve yetki karmaşasının ortadan kaldırılması, bu yapı tarafından kamu kurumlarının stratejik yönetim, iyi yönetişim, insan kaynakları yönetimi, risk yönetimi, bilgi yönetimi ve iç kontrol sistemleri bakımından derecelendirilmesi önerilmektedir.
 
Yeni hazırlanan ulusal strateji belgelerinde bilişimle kalkınma ve siber güvenlik hedefleri
Hazırlanacak yeni Kalkınma Planı ve Bilgi Toplumu Strateji, bilişimin ülke kalkınmasına katkısını azamiye çıkarma ve siber güvenliği sağlama işlevi taşımalıdır. Bu süreçte, TBMM Bilişim ve İnternet Komisyonu’nun bulguları ve önerileri dikkate alınmalıdır.
 
Bilgi toplumu stratejisinin etkin performans takibi ve raporlanması
Bilgi toplumu stratejisinde belirlenen stratejik öncelik ve hedeflere uygun olarak çalışmaların yapılması, yapılan çalışmaların stratejiye ve belirlenen hedeflere uygunluğu ve performansı izlenmesi ve raporlanması sağlanmalıdır.
 
E-Devlet projelerinde idarelerin e-dönüşüm olgunluk seviyelerinin dikkate alınması
e-Devlet projelerinin belirlenmesinde kurumların e-dönüşüm olgunluk seviyeleri ve bilişim sistemlerinin yetkinlik düzeyleri dikkate alınmalıdır.
 
Kamuda kurumsal yönetişim
Kamu kurumlarında stratejik yönetim, insan kaynakları yönetimi, risk yönetimi, bilgi yönetimi ve iç kontrol sistemleri geliştirilmelidir.
 
Kamuda bilişim yatırımlarının sağlıklı analizlerle yapılması ve yerindelik denetimi
Kamuda bilişim yatırımlarına ve harcamalarına yönelik ihtiyaçlar sağlıklı şekilde analiz edilmeli, kararlar bilişim birimlerinde görevli kişilerin bireysel tercihlerine bırakılmamalı, harcamaların yerindeliği denetlenmelidir.
 
Kişisel verilerin korunması ve kurumlar arası veri paylaşım standartları
Kişisel verilerin korunması ve kurumlar arası veri paylaşımına ilişkin mevzuat hazırlanmalı, veri sahipliği tanımlanmalı ve hangi verilerin kimler tarafından üretileceği ve paylaşılacağının usul ve esasları oluşturulmalıdır.
 
Veri depolama ve iletiminde standartlar
Veri depolanmasında ve iletişiminde standartlar belirlenmeli ve bu standartların etkili bir şekilde uygulanması sağlanmalıdır.
 
Bilgi toplumu faaliyetlerinin uluslararası alanda takip edilmesi
Avrupa Birliği ve dünyanın önde gelen ülkelerindeki bilgi toplumu faaliyetleri ve özellikle elektronik kamu hizmetleri sunumunun geliştirilmesine ilişkin program ve girişimler yakından izlenmelidir.
 
Kamu idarelerinin bilişim stratejilerine uygun bilişim yatırımları yapması
Bilişim teknolojileri yatırım kararlarının önceden belirlenmiş bilişim stratejilerine uygun olarak kurumsal amaç ve hedeflere paralel alınmasını ve bu projelerde kaynakların etkili ve verimli kullanılmasını sağlayacak mekanizmalar geliştirilmelidir.
 
Kamuda mükerrer bilişim yatırımlarının engellenmesi, iyi uygulamaların paylaşılması
Yatırımcı kurumlar arasında koordinasyon ve iletişim eksikliği mükerrer yatırımların yapılmasına neden olabileceğinden, bilişim teknolojileri yatırımlarının tek merkezden koordinasyonunun sağlanması, kamu kurumlarının kullandıkları yazılım envanterinin oluşturulması ve mükerrer yatırımların önlenmesi kamu kaynaklarının israf edilmemesi ve iyi uygulamaların tüm kurumlara yaygınlaştırılması açılarından büyük öneme sahiptir.
 
Bilişim projelerinde kamu idarelerine danışmanlık sistemi oluşturulması
Yerli bilişim sektörünün desteği ile merkezi bir danışmanlık yapısı oluşturulmalı ve bu yapı sayesinde, kamu kurumlarına bilişim teknolojileri ürünlerinin tasarımında, şartname hazırlıklarında ve kabulünde destek olunmalıdır. (Bahse konu yapının, kamu iştiraki şeklinde tasarlanmış bir anonim şirket olabileceği değerlendirilmektedir.)
 
Kamu hizmetlerinin elektronik sunumuna ilişkin tedbirler
Kamu hizmetlerinin sunumunda, iş süreçlerinin kullanıcılar ve iş dünyasının ihtiyaçları doğrultusunda tasarlanması, vatandaş odaklı hizmet anlayışının özümsenmesi, bilişim sistemleri üzerinden sunulan hizmet sayısının artırılması ve hizmetlerin elektronik ortamda sunulmasına ilişkin farkındalığı artıracak çalışmalarla kullanıcı memnuniyet oranlarının yükseltilmesi sağlanmalıdır.
 
Tüm elektronik kamu hizmetlerinin e-Devlet kapısında sunumu
Kamu kurumlarının internet üzerinden sunduğu hizmetlerin tamamına, e-devlet hizmetlerine ulaşılan “www.turkiye.gov.tr” portalinden erişilmesi, bu kapsamda mevcut kurumsal yapıların e-devlet hizmetleri sunumuna uygunlukları bakımından değerlendirilmesi ve güçlendirilmesi sağlanmalıdır.
 
E-Devlet yatırımlarında öncelik alanlarının belirlenmesi
Kullanımı yoğun ve getirisi yüksek hizmetlere ilişkin e-devlet yatırımlarına öncelik verilmelidir.
 
Bütünleşik Ulusal Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Sistemi oluşturulması
Ulusal Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Sisteminde;
• Bütün süreçleri kapsayacak,
• Risklerin en iyi biçimde yönetilmesini sağlayacak,
• Temel süreçlerde tam otomasyon sağlanmak suretiyle iş yükünü ve işlem maliyetlerini asgariye indirecek, bürokrasi ve kırtasiyeciliği ortadan kaldıracak,
• Sosyal Güvenlik Kurumu, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, Gelir İdaresi Başkanlığı, Kamu İhale Kurumu, Kalkınma Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı ve ilgili diğer idarelerin bilgi sistemleriyle entegrasyonu sağlayacak,
• Sadece Merkezi Yönetim kapsamındaki kuruluşları değil, mahalli idareleri ve döner sermaye işletmelerini de kapsayacak,
• Karar destek sistemleriyle güçlendirilecek
bütünleşik bir bilgi sistemi kurulmalıdır.
 
e-Devlet hizmetlerinin derecelendirilmesi ve kullanıcı ihtiyaçlarına göre özelleştirilebilmesi
e-Devlet hizmetleri; kullanılabilirlik, erişilebilirlik, kullanıcı mahremiyeti ve memnuniyeti gibi konularda derecelendirilmeli ve geliştirilmelidir. Ayrıca, e-devlet hizmetleri kullanıcıların ihtiyaç, beklenti ve tercihlerine göre özelleştirilebilmelidir.
 
Kayıtlı e-posta sistemi
e-Devlet ve e-ticaret uygulamalarının yaygınlaşmasını teminen, kamu hizmetlerinin sunumunda bürokrasinin azaltılması, kırtasiye masraflarından ciddi miktarlarda tasarruf sağlanabilmesi, e-dönüşümden beklenen fayda ve verimin artırılması için önemli araçlardan bir tanesi olan kayıtlı e-posta sistemi yaygınlaştırılmalı ve yerli kayıtlı e-posta hizmet sağlayıcılar için serbest piyasa şartlarını sağlayacak tedbirler alınmalıdır.
 
Kamu idarelerinin kurumsal internet sitelerinin iyileştirilmesi
Kamunun vatandaşa hizmet sunumunda önemli bir araç olan kurumsal internet siteleri, kurumsal amaç ve hedefler çerçevesinde, sunulan hizmetlerin etkinliğini artıracak ve iş sürekliliğini temin edecek şekilde iyileştirilmeli ve bahse konu sitelerin tasarımında, içerik sunumunda ve genel olarak yönetiminde ulusal ve uluslararası iyi uygulama örnekleri ve standartlar referans alınmalıdır. Ayrıca, kamu internet sitelerinin birden fazla yabancı dilde sunulmasının teşvik edilmesi önerilmekte ve kamu internet sitelerinin ilgili dillerin kurallarına uygunluğu açısından sürekli denetlenmesi ülke itibarı açısından kritik öneme sahiptir.
 
KAKİS’in yenilenmesi ve bu belgeye uygunluğun denetimi ve derecelendirme
Bir e-devlet projesi olarak hazırlanan “Kamu Kurumları İnternet Siteleri Standartları ve Önerileri Rehberi” yeniden tasarlanarak, kamu kurumları internet sitelerinin adresleme yapısından, site tasarımına, içerik sunumundan, içerik yönetimine kadar birçok hususta güncel standartları ve teknik spesifikasyonları açık olarak tanımlayacak hale getirilmelidir. İlave olarak;
• Bahse konu Rehberin sürekli güncel tutulması,
• Tüm kamu kurum/kuruluş internet sitelerinde, anılan Rehberde tanımlanan standartlara uyumun yasal olarak zorunlu hale getirilmesi,
• Bu standartlara uygunluğun periyodik olarak denetiminin yapılması,
• Buna bağlı olarak, kamu kurum/kuruluş internet sitelerinin derecelendirilmesi
önerilmektedir.
 
Kamuya ait e-hizmetlerde geri bildirim mekanizması
Kamu internet sitelerinden hizmet alanların aldıkları her bir hizmet için memnuniyet durumlarını (dilek, şikâyet ve önerilerini) ifade edebilecekleri bir geri bildirim mekanizması tesis edilmelidir. Bahse konu mekanizma, merkezi bir yapı tarafından tüm kurumlar için standardize edilmeli ve denetlenmelidir.
 
İnternet yayıncılığında teknolojik altyapının iyileştirilmesi
İnternet yayıncılığının sağladığı yaygın ve anlık iletişim, düşük maliyetli iletişim, interaktif yayın imkânı gibi avantajlardan en iyi şekilde yararlanabilmek amacıyla dünyadaki iyi uygulama örneklerinin teknolojik altyapılarının örnek alınması tavsiye edilmektedir.